برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٢ - محتوا و فضيلت سوره

غم مخور مشكلات و سختيها به اين صورت باقى نمى‌ماند، كارشكنيهاى دشمنان براى هميشه ادامه نخواهد يافت، و محروميتهاى مادى و مشكلات اقتصادى و فقر مسلمين به همين صورت ادامه نمى‌يابد.

قابل ذكر است كه، اين دو آيه به صورتى مطرح شده كه اختصاص به شخص پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و زمان آن حضرت ندارد، بلكه به صورت يك قاعده كلى و به عنوان تعليلى بر مباحث سابق مطرح است، و به همه انسانهاى مؤمن مخلص و تلاشگر نويد مى‌دهد كه هميشه در كنار سختيها آسانيهاست.

در حديثى آمده است كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود: «بدان كه با سختيها آسانى است، و با صبر پيروزى و با غم و اندوه خوشحالى و گشايش است».

صبر و ظفر هر دو دوستان قديمند بر اثر صبر نوبت ظفر آيد.

(آيه ٧)- سپس در اين آيه، مى‌فرمايد: «پس هنگامى كه از كار مهمى فارغ مى‌شوى به مهم ديگرى پرداز» (فاذا فرغت فانصب).

هرگز بيكار نمان، تلاش و كوشش را كنار مگذار، پيوسته مشغول مجاهده باش و پايان مهمى را آغاز مهم ديگر قرار ده.

(آيه ٨)- و در تمام اين احوال به خدا تكيه كن؛ «و به سوى پروردگارت توجه كن» (و الى ربك فارغب). رضايت او را بطلب، و خشنودى او را جستجو كن، و به سوى قرب جوارش بشتاب.

مطابق آنچه گفته شد آيه مفهوم گسترده‌اى دارد كه فراغت از هر مهمى، و پرداختن به مهم ديگر را شامل مى‌شود، و جهت‌گيرى تمام تلاشها را به سوى پروردگار توصيه مى‌كند.

به هر حال مجموعه اين سوره بيانگر عنايت خاص الهى به پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و تسلى او در برابر مشكلات، و وعده نصرت و تأييد او در برابر مشكلات و فراز و نشيبهاى راه رسالت است. و در عين حال مجموعه‌اى است اميد بخش؛ سازنده و حيات آفرين براى همه انسانها و همه رهروان راه حق.

«پايان سوره انشراح»