برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٦ - محتوا و فضيلت سوره

(آيه ٨)- بعد به بيان سومين نعمت پرداخته، مى‌فرمايد: «و تو را فقير يافت و بى‌نياز كرد» (و وجدك عائلا فاغنى).

توجه «خديجه» آن زن مخلص با وفا را به سوى تو جلب نمود تا ثروت سرشارش را در اختيار تو و اهداف بزرگت قرار دهد، و بعد از ظهور اسلام غنائم فراوانى در جنگها نصيب تو كرد آن گونه كه براى رسيدن به اهداف بزرگت بى‌نياز شدى.

(آيه ٩)- سپس به عنوان نتيجه‌گيرى از آيات قبل، سه دستور پر اهميت به پيغمبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله مى‌دهد كه هر چند مخاطب در آن شخص رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله است ولى مسلما همگان را شامل مى‌شود.

نخست مى‌فرمايد: «حال كه چنين است يتيم را تحقير مكن» (فاما اليتيم فلا تقهر).

تو هم خود يتيم بودى و رنج يتيمى را كشيده‌اى، اكنون از دل و جان مراقب يتيمان باش و روح تشنه آنها را با محبتت سيراب كن.

اين نشان مى‌دهد كه در مورد يتيمان مسأله اطعام و انفاق گرچه مهم است، ولى از آن مهمتر دلجوئى و نوازش و رفع كمبودهاى عاطفى است، و لذا در حديث معروفى مى‌خوانيم كه «رسول اللّه» صلّى اللّه عليه و آله فرمود: «هر كس به عنوان نوازش دست بر سر يتيمى كشد به تعداد هر موئى كه دست او از آن مى‌گذرد در روز قيامت نورى خواهد داشت».

(آيه ١٠)- و در اين آيه به دومين دستور پرداخته، مى‌فرمايد: «و سؤال كننده را از خود مران» (و اما السائل فلا تنهر).

در اين كه منظور از «سائل» در اينجا چه كسى است؟ چند تفسير وجود دارد:

نخست اين كه منظور كسانى است كه سؤالاتى در مسائل علمى و اعتقادى و دينى دارند.

ديگر اين كه: منظور كسانى است كه داراى فقر مادى هستند، و به سراغ تو