برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٢ - محتوا و فضيلت سوره

قابل توجه اين كه مطابق روايات متعددى، اين سوره و سوره آينده (الم نشرح) يك سوره است، و لذا براى اين كه در هر ركعت بعد از سوره حمد بايد يك سوره كامل خوانده شود اين دو سوره را بايد با هم خواند.

بسم الله الرحمن الرحيم‌ به نام خداوند بخشنده بخشايشگر در باره شأن نزول اين سوره «ابن عباس» مى‌گويد: پانزده روز گذشت، و وحى بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نازل نشد، مشركان گفتند: پروردگار محمد، او را رها كرده، و دشمن داشته، اگر راست مى‌گويد مأموريت او از سوى خداست، بايد وحى بطور مرتب بر او نازل مى‌شد.

در اينجا سوره مورد بحث نازل گشت- و به سخنان آنها پاسخ گفت.

قابل توجه اين كه طبق حديثى وقتى اين سوره نازل شد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به جبرئيل فرمود: دير كردى در حالى كه سخت به تو مشتاق بودم.

جبرئيل گفت: «من به تو مشتاقتر بودم، ولى من بنده مأمورم و جز به فرمان پروردگار نازل نمى‌شوم»!

(آيه ١)- در آغاز اين سوره نيز با دو سوگند رو برو مى‌شويم: سوگند به «نور» و «ظلمت» مى‌فرمايد: «قسم به روز در آن هنگام كه آفتاب برآيد» و همه جا را فرا گيرد (و الضحى).

(آيه ٢)- «و سوگند به شب در آن هنگام كه آرام گيرد» و همه جا را در آرامش فرو برد (و الليل اذا سجى).

«ضحى» از ماده «سجو» به معنى اوائل روز است آن موقعى كه خورشيد در آسمان بالا بيايد و نور آن بر همه جا مسلط شود، و اين در حقيقت بهترين موقع روز است.

«سجى» از ماده «سجو» در اصل به معنى «سكون و آرامش» است، و آنچه در شب مهم است همان آرامشى است كه بر آن حكمفرماست، و طبعا اعصاب و روح‌