برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢ - فضيلت تلاوت سوره

پرشكوفه است» (فِيها فاكِهَةٌ وَ النَّخْلُ ذاتُ الْأَكْمامِ).

(آيه ١٢)- و سر انجام از يازدهمين و دوازدهمين مواهبش بدين گونه سخن مى‌گويد: «و دانه‌هائى كه همراه با ساقه و برگى است كه بصورت كاه در مى‌آيد و (همچنين) گياهان خوشبو» (وَ الْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَ الرَّيْحانُ).

دانه‌هاى غذائى خوراك انسان، و برگهاى تر و خشكش خوراك حيواناتى است كه در خدمت انسان، و از شير و گوشت و پوست و پشم آنها بهره مى‌گيرد، و به اين ترتيب چيزى از آن بى‌فايده و دور ريختنى نيست.

و از سوى ديگر گياهان خوشبو و گلها را نيز در زمين آفريده كه مشام جسم و جان را معطر مى‌كند، و روح را آرامش و نشاط مى‌بخشد، و به اين وسيله نعمتهايش را بر انسان تمام كرده است.

(آيه ١٣)- پس از ذكر نعمتهاى گوناگون مادى و معنوى در اين آيه جن و انس را مخاطب ساخته، مى‌گويد: «پس كدامين نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب مى‌كنيد»؟! (فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ).

نعمتهائى كه هر يك نشانه روشنى از قدرت و لطف و مهر پروردگار است، چگونه ممكن است اينها را تكذيب كرد؟! اين استفهام، استفهام تقريرى است كه در مقام اقرار گرفتن مى‌آورند، و لذا در روايتى كه در آغاز سوره خوانديم به ما دستور داده شده است كه بعد از ذكر اين جمله عرضه داريم: «لا بشى‌ء من آلائك ربّ اكذّب؛ پروردگارا! ما هيچ يك از نعمتهاى تو را تكذيب نمى‌كنيم».

(آيه ١٤)- آفرينش انسان از خاكى همچون سفال! خداوند بعد از ذكر نعمتهاى گذشته از جمله آفرينش انسان به صورت سر بسته، در اينجا نخست به شرحى پيرامون آفرينش انس و جن مى‌پردازد شرحى كه هم نشانه قدرت عظيم اوست و هم درسهاى عبرتى براى همگان در بر دارد.

مى‌فرمايد: «انسان را از گل خشكيده‌اى همچون سفال آفريد» (خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ كَالْفَخَّارِ).