برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٤ - فضيلت تلاوت سوره

توصيف آتش جهنّم به «كبرى» در مقابل آتش «صغرى» يعنى آتشهاى اين دنيا مى‌باشد، همان‌گونه كه در حديثى آمده كه امام صادق عليه السّلام فرمود: «اين آتش شما جزئى از هفتاد جزء از آتش دوزخ است، كه هفتاد مرتبه با آب خاموش شده، باز شعله‌ور گرديده و اگر چنين نبود هيچ انسانى قدرت تحمل آن را نداشت و نمى‌توانست در كنار آن قرار گيرد.

(آيه ١٤)- در آيات قبل اشاره‌اى به مجازات سخت كفار معاند، و دشمنان حق شده بود، و در اينجا به نجات اهل ايمان و عوامل اين نجات اشاره كرده، مى‌فرمايد: «به يقين كسى كه پاكى جست (و خود را تزكيه كرد)، رستگار شد» (قد افلح من تزكى).

(آيه ١٥)- «و (آن كه) نام پروردگارش را ياد كرد سپس نماز خواند» (و ذكر اسم ربه فصلى).

به اين ترتيب عامل فلاح و رستگارى و پيروزى و نجات را سه چيز مى‌شمرد، «تزكيه» و «ذكر نام خداوند» و سپس «به جا آوردن نماز».

«تزكيه» معنى وسيعى دارد كه هم پاكسازى روح از آلودگى شرك، و هم پاكسازى نفس از اخلاق رذيله، و هم پاكسازى عمل از محرمات و هرگونه ريا، و هم پاكسازى مال و جان به وسيله دادن زكات در راه خدا را شامل مى‌شود.

(آيه ١٦)- سپس به عامل اصلى انحراف از اين برنامه فلاح و رستگارى اشاره كرده، مى‌افزايد: «ولى شما زندگى دنيا را مقدم مى‌داريد» (بل تؤثرون الحياة الدنيا).

(آيه ١٧)- «در حالى كه آخرت بهتر و پايدارتر است» (و الآخرة خير و ابقى).

و اين در حقيقت همان مطلبى است كه در احاديث نيز آمده: «محبت دنيا سر چشمه هر گناهى است».

بنابر اين براى قطع ريشه‌هاى گناه راهى جز اين نيست كه حب و عشق دنيا را از دل بيرون كنيم و به دنيا همچون وسيله و يا مزرعه‌اى بنگريم.

(آيه ١٨)- و سر انجام در پايان سوره مى‌فرمايد: «اين دستورها (كه گفته شد