برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٧ - فضيلت تلاوت سوره

ديوان سبب زندانى شدن آنها در جهنّم است، يا خود اين ديوان در قعر جهنّم جاى دارد، به عكس كتاب ابرار و نيكان كه در «اعلى عليين» بهشت است.

٢- تفسير دوم اين است كه «سجين» به همان معنى مشهور و معروف يعنى؛ «دوزخ» است كه زندان عظيمى است براى همه بدكاران، و يا محل سختى از دوزخ مى‌باشد، و منظور از «كتاب فجار» همان سرنوشتى است كه براى آنها رقم زده شده.

بنابر اين، معنى آيه چنين است: «سرنوشت مقرّر و مسلم بدكاران در جهنم است».

جمع ميان اين دو تفسير نيز مانعى ندارد، چرا كه سجّين در تفسير اول به معنى ديوان كل اعمال بدكاران است، و در تفسير دوم به معنى دوزخ يا قعر زمين و معلوم است كه اينها علت و معلول يكديگرند، يعنى؛ هنگامى كه نامه عمل انسان در ديوان كل اعمال بدكاران قرار گرفت همان سبب مى‌شود كه او را به پست‌ترين مقام و قعر دوزخ بكشاند.

(آيه ١٠)- در اين آيه، با يك جمله تكان دهنده به عاقبت شوم منكران معاد اشاره كرده، مى‌فرمايد: «واى در آن روز بر تكذيب كنندگان» (ويل يومئذ للمكذبين).

تكذيبى كه سر چشمه انواع گناهان و از جمله كم فروشى و ظلم است.

(آيه ١١)- در آيه قبل اشاره كوتاهى به سرنوشت شوم مكذبان شده بود، در اينجا به معرفى آنان پرداخته، مى‌گويد: «همانها كه روز جزا را انكار مى‌كنند» (الذين يكذبون بيوم الدين).

(آيه ١٢)- و بعد مى‌افزايد: «تنها كسانى آن را تكذيب مى‌كنند كه متجاوز و گنهكارند» (و ما يكذب به الا كل معتد اثيم).

يعنى؛ ريشه انكار قيامت، منطق و استدلال نيست، بلكه افرادى كه مى‌خواهند پيوسته به تجاوزها ادامه دهند و در گناه غوطه‌ور باشند منكر قيامت مى‌شوند.

(آيه ١٣)- در اين آيه به سومين وصف منكران قيامت اشاره كرده، مى‌افزايد:

« (همان كس كه) وقتى آيات ما بر او خوانده مى‌شود مى‌گويد: اين افسانه‌هاى پيشينيان است» (اذا تتلى عليه آياتنا قال اساطير الاولين).

آنها علاوه بر اين كه تجاوزگر (معتد) و گنهكار (اثيم) هستند آيات الهى را نيز