برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٢ - فضيلت تلاوت سوره

نشان مى‌دهد كه در روز قيامت ورود بيشتر و عميقترى در اين آتش سوزان مى‌يابند و اثر آتش را به خوبى احساس مى‌كنند.

(آيه ١٦)- و باز براى تأكيد بيشتر مى‌فرمايد: «و آنان هرگز از آن غايب و دور نيستند» (و ما هم عنها بغائبين).

بسيارى از مفسران اين جمله را دليلى بر خلود و جاودانگى عذاب «فجار» گرفته‌اند، و چنين نتيجه‌گيرى كرده‌اند كه منظور از «فجّار» در اين آيات كفّارند. چرا كه «خلود» و جاودانگى جز در مورد آنها وجود ندارد بنابر اين فجّار كسانى هستند كه پرده‌هاى تقوا و عفاف را به خاطر عدم ايمان و تكذيب روز جزا دريده‌اند. نه به خاطر غلبه هواى نفس در عين داشتن ايمان.

ضمنا آيه فوق اين حقيقت را نيز بازگو مى‌كند كه عذاب دوزخيان هيچ گونه فترتى ندارد، و حتى براى ساعت و يا لحظه‌اى از آن دور نمى‌شوند.

(آيه ١٧)- بعد براى بازگو كردن اهميت آن روز بزرگ مى‌افزايد: «تو چه مى‌دانى روز جزا چيست»؟ (و ما ادراك ما يوم الدين).

(آيه ١٨)- «باز چه مى‌دانى روز جزا چيست»؟ (ثم ما ادراك ما يوم الدين).

جائى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با آن آگاهى وسيع از قيامت و علم فوق العاده او نسبت به مبدأ و معاد، حوادث آن روز بزرگ و اضطراب و وحشت عظيمى را كه بر آن حاكم است به خوبى نداند تكليف بقيه روشن است.

(آيه ١٩)- سپس در يك جمله كوتاه و پر معنى يكى ديگر از ويژگيهاى آن روز را كه در حقيقت همه چيز در آن نهفته است مطرح كرده، مى‌فرمايد: «روزى است كه هيچ كس قادر بر انجام كارى به سود ديگرى نيست، و همه امور در آن روز از آن خداست» (يوم لا تملك نفس لنفس شيئا و الامر يومئذ لله). البته در اين جهان نيز همه كارها به دست قدرت اوست، و همگان به او نيازمندند، ولى در آن روز اين مالكيت و حاكميت صورى و مجازى انسانها نيز برچيده مى‌شود و حاكميت مطلقه خداوند و مالكيت او بر هر چيز از هر زمان آشكارتر است.

«پايان سوره انفطار»