برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٦ - فضيلت تلاوت سوره

استخوانهاى پوسيده‌اى شديم» ممكن است زنده شويم؟ (أ إذا كنا عظاما نخرة).

اين همان چيزى است كه همواره منكران معاد روى آن تكيه مى‌كردند، و مى‌گفتند: باور كردنى نيست كه استخوانهاى پوسيده بار ديگر لباس حيات در تن بپوشد، در حالى كه فراموش كرده بودند در آغاز نيز از همان خاك آفريده شده‌اند.

(آيه ١٢)- منكران معاد به اين هم قناعت نمى‌كنند، بلكه به استهزاى «معاد» برخاسته و به عنوان مسخره، «مى‌گويند: اگر قيامتى در كار باشد بازگشتى است زيانبار» و حال ما در آن روز سخت و دردناك خواهد بود! (قالوا تلك اذا كرة خاسرة).

(آيه ١٣)- در اين آيه بار ديگر به مسأله قيام قيامت و برپاشدن رستاخيز باز مى‌گردد، و با لحنى قاطع و كوبنده، مى‌فرمايد: «اين بازگشت تنها با يك صيحه عظيم است» (فانما هى زجرة واحدة).

(آيه ١٤)- «ناگهان همگى بر عرصه زمين ظاهر مى‌گردند» (فاذا هم بالساهرة).

اين كار پيچيده و مشكلى نيست، همين كه به فرمان خدا نفخه دوم دميده شود و بانگ حيات و زندگى برخيزد، تمام اين خاكها و استخوانهاى پوسيده يك مرتبه جمع مى‌شوند و جان مى‌گيرند، و از قبرها بيرون مى‌پرند!

(آيه ١٥)- بعد از بيانات نسبتا مشروحى كه در آيات قبل در باره مسأله معاد و انكار و مخالفت مشركان آمد، در اينجا به داستان يكى از طغيانگران بزرگ تاريخ يعنى؛ فرعون و سرنوشت دردناك او اشاره مى‌كند، تا هم مشركان عرب بدانند كه افراد نيرومندتر از آنها نتوانستند در برابر خشم و عذاب الهى مقاومت كنند، و هم مؤمنان را دلگرم سازد كه از برترى نيروى ظاهرى دشمن هراسى به دل راه ندهند، چرا كه در هم كوبيدن آنها براى خداوند بسيار سهل و آسان است.

نخست از اينجا شروع مى‌كند: «آيا داستان موسى به تو رسيده است»؟ (هل اتاك حديث موسى).

(آيه ١٦)- سپس مى‌افزايد: «در آن هنگام كه پروردگارش او را در سرزمين‌