برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩١ - فضيلت تلاوت سوره

درون به ظهور مى‌پيوندند، بنابر اين روزى است به تمام معنى حق.

و چون توجه به اين واقعيت مى‌تواند مؤثرترين انگيزه انسان براى حركت به سوى پروردگار، و اطاعت فرمان او گردد، بلافاصله مى‌افزايد: «پس هر كس بخواهد راهى به سوى پروردگارش بر مى‌گزيند» و به سوى او باز مى‌گردد (فمن شاء اتخذ الى ربه مآبا).

يعنى؛ تمام اسباب اين حركت الهى فراهم است، انبيا به قدر كافى ابلاغ فرمان حق كرده‌اند، عقل انسانى نيز- كه پيامبرى از درون او است- راه او را روشن كرده سرنوشت طاغيان و پرهيزكاران نيز به خوبى تبيين شده، تنها چيزى كه باقى مانده تصميم قاطع انسان است كه با استفاده از اختيارى كه خدا به او داده است راه را برگزيند و پيش رود.

(آيه ٤٠)- سپس به عنوان تأكيد روى مسأله مجازات مجرمان، و بيان نزديك بودن آن روز بزرگ در برابر كسانى كه آن را دور يا نسيه‌اش مى‌پندارند، مى‌افزايد:

«و ما شما را از عذاب نزديكى بيم داديم» (انا انذرناكم عذابا قريبا).

امير مؤمنان على عليه السّلام مى‌فرمايد: «هر چيزى كه مى‌آيد قريب و نزديك است».

چرا نزديك نباشد در حالى كه مايه اصلى عذاب الهى اعمال خود انسانها است كه هميشه با آنهاست «و جهنم هم اكنون كافران را احاطه كرده» (عنكبوت/ ٥٤).

و از آنجا كه در آن روز گروه عظيمى غرق حسرت و اندوه شده، نادم و پشيمان مى‌گردند، حسرتى كه به حالشان سودى نخواهد داشت و ندامتى كه نتيجه‌اى ندارد، به دنبال اين هشدار مى‌افزايد: «اين عذاب در روزى خواهد بود كه انسان آنچه را از قبل با دستهاى خود فرستاده مى‌بيند، و كافر مى‌گويد: اى كاش خاك بودم» و گرفتار عذاب نمى‌شدم! (يوم ينظر المرء ما قدمت يداه و يقول الكافر يا ليتنى كنت ترابا).

اصولا يكى از بهترين پاداشهاى نيكوكاران، و يكى از بدترين كيفرهاى بدكاران همين اعمال مجسم آنهاست كه همراهشان خواهد بود.

آرى! كار انسانى كه اشرف مخلوقات است گاه بر اثر كفر و گناه به جائى‌