برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٧ - «محكمه وجدان»

نگاهى با چشم دل و از طريق شهود باطن، نگاهى كه آنها را مجذوب آن ذات بى‌مثال، و آن كمال و جمال مطلق مى‌كند.

پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود: «هنگامى كه اهل بهشت وارد بهشت مى‌شوند خداوند مى‌فرمايد: چيز ديگرى مى‌خواهيد بر شما بيفزايم؟

آنها مى‌گويند: (پروردگارا! همه چيز به ما داده‌اى) آيا روى ما را سفيد نكردى؟ آيا ما را وارد بهشت ننمودى؟ و رهائى از آتش نبخشيدى؟

در اين هنگام حجابها كنار مى‌رود (و خداوند را با چشم دل مشاهده مى‌كنند) و در آن حال چيزى محبوبتر نزد آنان از نگاه به پروردگارشان نيست».

(آيه ٢٤)- و در نقطه مقابل اين گروه مؤمنان «صورتهايى، عبوس و درهم كشيده است» (و وجوه يومئذ باسرة).

آنها وقتى كه نشانه‌هاى عذاب را مى‌نگرند، و نامه‌هاى اعمال خويش را خالى از حسنات و مملو از سيئات، مشاهده مى‌كنند، سخت پريشان و محزون و اندوهگين مى‌شوند، و چهره درهم مى‌كشند.

(آيه ٢٥)- «زيرا مى‌داند عذابى در پيش دارد كه پشت را درهم مى‌شكند» (تظن ان يفعل بها فاقرة).

اين تعبير كنايه از انواع مجازاتهاى سنگينى است كه در دوزخ در انتظار اين گروه است، اين گروه انتظار عذابهاى كمرشكن را مى‌كشند در حالى كه گروه سابق در انتظار رحمت پروردگار، و آماده لقاى محبوبند اينها بدترين عذاب را دارند، و آنها برترين نعمت جسمانى و موهبت و لذت روحانى را.

(آيه ٢٦)- در ادامه بحثهاى مربوط به جهان ديگر و سرنوشت مؤمنان و كافران، در اينجا سخن از لحظه دردناك مرگ است كه دريچه‌اى است به سوى جهان ديگر.

مى‌فرمايد: «چنين نيست (كه انسان مى‌پندارد، او ايمان نمى‌آورد) تا موقعى كه جان به گلوگاهش برسد» (كلا اذا بلغت التراقى).

آن روز است كه چشم برزخى او باز مى‌شود، حجابها كنار مى‌رود، نشانه‌هاى عذاب و كيفر را مى‌بيند، و به اعمال خود واقف مى‌شود، و در آن لحظه ايمان‌