برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٦ - «محكمه وجدان»

(آيه ١٩)- «سپس بيان (و توضيح) آن (نيز) بر عهده ماست» (ثم ان علينا بيانه).

بنابر اين هم جمع قرآن، و هم تلاوت آن بر تو، و هم تبيين و تفصيل معانى آن هر سه بر عهده ماست، به هيچ وجه نگران مباش، آن كس كه اين وحى را نازل كرده، در تمام مراحل حافظ آن است.

اين آيات در ضمن بيانگر اصالت قرآن، و حفظ آن از هرگونه تحريف و دگرگونى است، چرا كه خداوند وعده جمع و تلاوت و تبيين آن را داده است.

(آيه ٢٠)- در اينجا بار ديگر به ادامه بحثهاى مربوط به معاد باز مى‌گردد، و ويژگيهاى ديگرى را از قيامت، و همچنين علل انكار معاد را بيان مى‌كند.

مى‌فرمايد: «چنين نيست كه شما مى‌پنداريد (و دلايل معاد را كافى نمى‌دانيد) بلكه شما اين دنياى زود گذر را دوست داريد» و هوسرانى بى‌قيد و شرط را (كلا بل تحبون العاجلة).

(آيه ٢١)- «و (به همين دليل) آخرت را رها مى‌كنيد» (و تذرون الآخرة).

دليل اصلى انكار معاد شك در قدرت خداوند و جمع‌آورى «عظام رميم» و خاكهاى پراكنده نيست، بلكه علاقه شديد شما به دنيا، و شهوات و هوسهاى سركش سبب مى‌شود كه هرگونه مانع و رادعى را از سر راه خود برداريد، و از آنجا كه پذيرش معاد و امر و نهى الهى، موانع و محدوديتهاى فراوانى بر سر اين راه ايجاد مى‌كند، لذا به انكار اصل مطلب بر مى‌خيزيد، و آخرت را بكلى رها مى‌سازيد.

دو آيه فوق در حقيقت تأكيدى است بر آنچه در آيات قبل گذشت كه مى‌فرمود: (بل يريد الانسان ليفجر امامه يسئل ايان يوم القيامة).

(آيه ٢٢)- چهره‌هاى خندان و چهره‌هاى عبوس در صحنه قيامت! سپس به بيان حال مؤمنان نيكوكار، و كافران بدكار، در آن روز پرداخته، چنين مى‌گويد: «در آن روز صورتهائى شاداب و مسرور است» (وجوه يومئذ ناضرة).

(آيه ٢٣)- اين از نظر پاداشهاى مادى، و اما در مورد پاداشهاى روحانى آنها مى‌فرمايد: «و به پروردگارش مى‌نگرد»! (الى ربها ناظرة).