برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٠ - فضيلت تلاوت سوره

مى‌خندد تا از صراط و ميزان بگذرد».

قابل توجه اين كه آنچه را از قرائن در فضيلت تلاوت سوره‌هاى قرآن در موارد ديگر استفاده مى‌كرديم در اينجا صريحا در متن روايت آمده است زيرا مى‌فرمايد:

هر كسى بر آن مداومت كند، و به آن عمل نمايد.

بنابر اين همه اينها مقدمه عمل كردن و به كار بستن مضمون آن است.

بسم الله الرحمن الرحيم‌ به نام خداوند بخشنده بخشايشگر

(آيه ١)- سوگند به روز قيامت و وجدان ملامتگر؟

اين سوره با دو سوگند پر معنى آغاز شده، مى‌فرمايد: «سوگند به روز قيامت» (لا اقسم بيوم القيامة).

(آيه ٢)- «و سوگند به (نفس لوّامه و) وجدان بيدار و ملامتگر» (و لا اقسم بالنفس اللوامة). كه رستاخيز حق است و همه شما در قيامت برانگيخته مى‌شويد و به سزاى اعمالتان مى‌رسيد! در مورد رابطه اين دو سوگند با هم بايد بگوييم: حقيقت اين است كه يكى از دلائل وجود «معاد» وجود «محكمه وجدان» در درون جان انسان است كه به هنگام انجام كار نيك روح آدمى را مملو از شادى و نشاط مى‌كند، و از اين طريق به او پاداش مى‌دهد، و به هنگام انجام كار زشت يا ارتكاب جنايت روح او را سخت در فشار قرار داده و مجازات و شكنجه مى‌كند، به حدى كه گاه براى نجات از عذاب وجدان اقدام به خودكشى مى‌كند.

وقتى «عالم صغير» يعنى وجود انسان در دل خود محكمه و دادگاه كوچكى دارد، چگونه «عالم كبير» با آن عظمتش محكمه عدل عظيمى نخواهد داشت؟

و از اينجاست كه ما از وجود «وجدان اخلاقى» پى به وجود «رستاخيز و قيامت» مى‌بريم و نيز از همين جا رابطه جالب اين دو سوگند روشن مى‌شود، و به تعبير ديگر سوگند دوم دليلى است بر سوگند اول.