برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٢ - فضيلت تلاوت سوره

اين براى چندمين بار است كه قرآن مجيد روى اين مطلب تكيه مى‌كند كه «ايمان و تقوا» نه تنها سر چشمه «بركات معنوى» است كه موجب فزونى ارزاق مادى و وفور نعمت و آبادى و عمران و «بركت مادى» نيز مى‌باشد.

البته طبق اين آيه آنچه مايه وفور نعمت مى‌شود، استقامت بر ايمان است نه اصل ايمان.

(آيه ١٧)- در اين آيه به حقيقت ديگرى در همين رابطه اشاره كرده، مى‌افزايد: «هدف اين است كه ما آنها را با اين نعمت فراوان بيازمائيم» (لنفتنهم فيه).

و از اينجا روشن مى‌شود كه يكى از اسباب مهم امتحان الهى وفور نعمت است، و اتفاقا آزمايش به وسيله «نعمت» از آزمايش به وسيله «عذاب» سخت‌تر و پيچيده‌تر است، زيرا طبيعت فزونى نعمت، سستى و تنبلى و غفلت و غرق شدن در لذائذ و شهوات است، و اين درست چيزى است كه انسان را از خدا دور مى‌سازد و ميدان را براى فعاليت شيطان آماده مى‌كند تنها كسانى مى‌توانند از عوارض نامطلوب فزونى وفور نعمت در امان بمانند كه بطور دائم به ياد خدا باشند.

و لذا به دنبال آن، مى‌افزايد: «و هر كس از ياد پروردگارش روى گرداند او را به عذاب شديد و فزاينده‌اى گرفتار مى‌سازد» (و من يعرض عن ذكر ربه يسلكه عذابا صعدا).

(آيه ١٨)- در اين آيه از زبان مؤمنان جنّ به هنگام دعوت ديگران به سوى توحيد چنين مى‌گويد: «مساجد از آن خداست، پس هيچ كس را با خدا نخوانيد (و ان المساجد لله فلا تدعوا مع الله احدا).

منظور از «مساجد» مكانهائى است كه در آنجا براى خدا سجده مى‌شود كه مصداق اكمل آن، مسجد الحرام، و مصداق ديگرش ساير مساجد، و مصداق گسترده‌ترش، تمام مكانهائى است كه انسان در آنجا نماز مى‌خواند، و براى خدا سجده مى‌كند، و به حكم حديث معروف پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله كه فرمود:

«جعلت لى الارض مسجدا و طهورا؛ تمام روى زمين، سجده گاه و وسيله طهور (تيمّم كردن) براى من قرار داده شده» همه جا را شامل مى‌شود.