برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٧ - فضيلت تلاوت سوره

دو جمله كوتاه بيان مى‌كند، مى‌گويد: اگر دعوت مرا اجابت كنيد «خداوند گناهانتان را مى‌آمرزد» (يغفر لكم من ذنوبكم).

سپس مى‌افزايد: «و شما را تا زمان معينى به تأخير مى‌اندازد» عمرتان را طولانى كرده و عذاب را از شما دور مى‌دارد (و يؤخركم الى اجل مسمى).

«زيرا هنگامى كه اجل الهى فرا رسد تأخيرى نخواهد داشت اگر مى‌دانستيد» (ان اجل الله اذا جاء لا يؤخر لو كنتم تعلمون).

از اين آيه به خوبى استفاده مى‌شود كه «اجل» و سر رسيد عمر انسان دو گونه است «اجل مسمّى» و «اجل نهائى».

قسم اول سر رسيدى است كه قابل تغيير و دگرگونى است، و بر اثر اعمال نادرست انسان ممكن است بسيار جلو بيفتد كه عذابهاى الهى يكى از آنهاست و به عكس بر اثر تقوا و نيكوكارى و تدبير ممكن است بسيار عقب بيفتد.

ولى اجل و سر رسيد نهائى به هيچ وجه قابل دگرگونى نيست.

در روايات اسلامى نيز روى اين معنى تأكيد فراوان شده است، از جمله در يك حديث پر معنى از امام صادق عليه السّلام مى‌خوانيم: «آنها كه بر اثر گناهان مى‌ميرند بيش از آنها هستند كه به مرگ الهى از دنيا مى‌روند، و كسانى كه بر اثر نيكوكارى عمر طولانى پيدا مى‌كنند بيش از كسانى هستند كه بر اثر عوامل طبيعى عمرشان زياد مى‌شود».

(آيه ٥)- از هر فرصتى براى هدايت آنها استفاده كردم، اما ...

در اينجا در ادامه رسالت و مأموريت نوح براى دعوت قومش سخنانى از زبان خود او، هنگامى كه به پيشگاه پروردگار شكايت مى‌برد، نقل شده كه بسيار آموزنده است.

سخنان نوح در اين زمينه سخنانى است كه مى‌تواند راهگشا براى همه مبلغان دينى باشد، مى‌فرمايد: «نوح گفت: پروردگارا! من قوم خود را شب و روز به سوى تو دعوت كردم» (قال رب انى دعوت قومى ليلا و نهارا).

و لحظه‌اى در ارشاد و تبليغ آنها كوتاهى نكردم.