برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٤ - آيا چشم زدن واقعيت دارد؟

بديهى است آنچه انسان را مشمول اين همه ثواب عظيم مى‌كند تلاوتى است كه با عقيده و ايمان، و سپس با عمل همراه باشد، نه اين كه سوره را بخواند و هيچ انعكاسى در روح و فكر و عملش نداشته باشد.

بسم الله الرحمن الرحيم‌ به نام خداوند بخشنده بخشايشگر

(آيه ١)-

شأن نزول:

هنگامى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله على عليه السّلام را در روز غدير خم به خلافت منصوب فرمود و در باره او گفت: من كنت مولاه فعلىّ مولاه؛ هر كس من مولى و ولىّ او هستم على مولى و ولىّ اوست.

چيزى نگذشت كه اين مسأله در بلاد و شهرها منتشر شد «نعمان بن حارث فهرى» خدمت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آمد و عرض كرد: تو به ما دستور دادى شهادت به يگانگى خدا و اين كه تو فرستاده او هستى دهيم ما هم شهادت داديم، سپس دستور به جهاد و حج و روزه و نماز و زكات دادى ما همه اينها را نيز پذيرفتيم، اما با اينها راضى نشدى تا اين كه اين جوان على عليه السّلام را به جانشينى خود منصوب كردى، و گفتى: من كنت مولاه فعلىّ مولاه؛ آيا اين سخنى است از ناحيه خودت يا از سوى خدا؟! پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود: «قسم به خدائى كه معبودى جز او نيست اين از ناحيه خداست».

«نعمان» روى برگرداند در حالى كه مى‌گفت: «خداوندا! اگر اين سخن حق است و از ناحيه تو، سنگى از آسمان بر ما بباران»! اينجا بود كه سنگى از آسمان بر سرش فرود آمد و او را كشت، همين جا اين آيه و دو آيه بعد نازل گشت.

تفسير:

عذاب فورى: سوره معارج از اينجا آغاز مى‌شود كه مى‌فرمايد:

«تقاضا كننده‌اى تقاضاى عذابى كرد كه واقع شد» (سأل سائل بعذاب واقع).

(آيه ٢)- سپس مى‌افزايد: اين عذاب «مخصوص كافران است و هيچ كس نمى‌تواند آن را دفع كند» (للكافرين ليس له دافع).