برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٩ - فضيلت تلاوت سوره

نگهدارنده پرندگان در آسمان، همان نگهدارنده زمين و موجودات ديگر است و هر زمان اراده كند نه پرنده قدرت پرواز دارد و نه زمين آرامش خود را حفظ مى‌كند.

(آيه ٢٠)- در اين آيه به اين معنى اشاره مى‌كند كه كافران در برابر قدرت خداوند هيچ گونه يار و مددكارى ندارند، مى‌فرمايد: «آيا اين كسى كه لشكر شماست مى‌تواند شما را در برابر خداوند رحمان يارى دهد»؟! (امن هذا الذى هو جند لكم ينصركم من دون الرحمن).

نه تنها نمى‌توانند شما را در گرفتاريها يارى دهند، بلكه اگر بخواهد همانها را مأمور عذاب و نابودى شما مى‌كند.

«ولى كافران تنها گرفتار فريبند» (ان الكافرون الا فى غرور).

پرده‌هاى غرور و جهل بر عقلهاى آنها افتاده، و به آنان اجازه نمى‌دهد اين همه درس عبرت را بر صفحات تاريخ يا در گوشه و كنار زندگى خود ببينند.

(آيه ٢١)- باز براى تأكيد بيشتر مى‌افزايد: «يا آن كس كه شما را روزى مى‌دهد اگر روزيش را باز دارد» چه كسى مى‌تواند نياز شما را تأمين كند؟ (امن هذا الذى يرزقكم ان امسك رزقه).

هرگاه به آسمان دستور دهد نبارد، و زمينها گياهى نروياند، و يا آفات مختلف نباتى محصولات را نابود كنند، چه كسى توانائى دارد غذائى در اختيار شما بگذارد؟ و يا اگر روزيهاى معنوى و وحى آسمانى را از شما قطع كند چه كسى توانائى راهنمائى شما را دارد؟

اينها حقايقى است آشكار، ولى لجاجت و خيره سرى، حجابى است در برابر درك و شعور آدمى، و لذا در پايان آيه مى‌فرمايد: «بلكه آنها در سركشى و فرار از حقيقت لجاجت مى‌ورزند» (بل لجوا فى عتو و نفور).

(آيه ٢٢)- راست قامتان جاده توحيد! در تعقيب آيات گذشته، پيرامون كافران و مؤمنان، در اين آيه وضع حال اين دو گروه را در ضمن مثال جالبى منعكس ساخته، مى‌فرمايد: «آيا كسى كه به رو افتاده حركت مى‌كند، به هدايت نزديكتر است، يا كسى كه راست قامت در صراط مستقيم گام بر مى‌دارد» و پيش مى‌رود.