برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٣ - فضيلت تلاوت سوره

و انسان را به مطالعه مجموعه عالم هستى دعوت مى‌كند، تا از اين طريق خود را براى آن آزمون بزرگ آماده كند، مى‌فرمايد: «همان كسى كه هفت آسمان را بر فراز يكديگر آفريد» (الذى خلق سبع سماوات طباقا).

و به دنبال آن مى‌افزايد: «در آفرينش خداوند رحمان هيچ تضاد و عيبى نمى‌بينى» (ما ترى فى خلق الرحمن من تفاوت).

با تمام عظمتى كه عالم هستى دارد هر چه هست نظم است و استحكام، و انسجام، و تركيبات حساب شده، و قوانين دقيق و اگر بى‌نظمى در گوشه‌اى از جهان راه مى‌يافت آن را به نابودى مى‌كشيد.

و در پايان آيه براى تأكيد بيشتر مى‌فرمايد: «بار ديگر نگاه كن (و عالم را با دقت بنگر) آيا هيچ شكاف و خلل و اختلافى (در جهان) مشاهده مى‌كند»؟! (فارجع البصر هل ترى من فطور).

منظور اين است كه هر چه انسان در جهان آفرينش دقت كند كمترين خلل و ناموزونى در آن نمى‌بيند.

(آيه ٤)- و لذا در اين آيه براى تأكيد همين معنى مى‌افزايد: «بار ديگر به عالم هستى بنگر، سر انجام چشمانت به سوى تو باز مى‌گردد در حالى كه خسته و ناتوان شده» و در جستجوى خلل و نقصان در اين عالم بزرگ ناكام مانده است! (ثم ارجع البصر كرتين ينقلب اليك البصر خاسئا و هو حسير).

(آيه ٥)- اين آيه، نظرى به صفحه آسمان افكنده، و از ستارگان درخشنده و زيبا سخن به ميان آورده، مى‌گويد: «ما آسمان پايين را با چراغهاى فروزانى زينت بخشيديم، و آنها [- شهابها] را تيرهائى براى شياطين قرار داديم، و براى آنان عذاب آتش فروزان فراهم ساختيم» (و لقد زينا السماء الدنيا بمصابيح و جعلناها رجوما للشياطين و اعتدنا لهم عذاب السعير).

اين آيه بار ديگر اين حقيقت را تأكيد مى‌كند كه تمام ستارگانى كه ما مى‌بينيم همه بخشى از آسمان اول است، آسمانى كه از ميان آسمانهاى هفتگانه به ما نزديكتر مى‌باشد، و به همين دليل به عنوان‌ «السماء الدنيا» (آسمان نزديك و پائين)