برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٨ - فضيلت تلاوت سوره

بدون شك جلاى وطن و رها كردن قسمت عمده سرمايه‌هائى كه يك عمر فراهم كرده بودند خود براى آنها عذابى دردناك بود.

بنابر اين منظور از جمله فوق اين است كه اگر اين عذاب براى آنها مقدر نشده بود عذاب ديگرى كه همان قتل و اسارت به دست مسلمانان بود بر سر آنها فرود مى‌آمد، خدا مى‌خواست آنها در جهان آواره شوند، و اى بسا اين آوارگى براى آنها دردناكتر بود، زيرا هر وقت به ياد آن همه دژها و خانه‌هاى مجلل و مزارع و باغات خود مى‌افتادند كه در دست ديگران است و خودشان بر اثر پيمان‌شكنى و توطئه بر ضد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در مناطق ديگر محروم و سرگردانند گرفتار آزار و شكنجه‌هاى روحى فراوانى مى‌شدند.

اما اين تنها عذاب دنياى آنها بود، لذا در پايان اين آيه مى‌افزايد: «و براى آنها در آخرت نيز عذاب آتش است» (و لهم فى الآخرة عذاب النار).

چنين است دنيا و آخرت كسانى كه پشت پا به حق و عدالت زنند و بر مركب غرور و خودخواهى سوار گردند.

(آيه ٤)- و از آنجا كه ذكر اين ماجرا علاوه بر بيان قدرت پروردگار و حقانيت پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بايد هشدارى براى تمام كسانى باشد كه اعمالى مشابه يهود بنى نضير دارند تا مسأله در آنها خلاصه نشود در اين آيه مطلب را تعميم داده، مى‌افزايد: «اين مجازات (دنيا و آخرت) از آن جهت دامنگيرشان شد كه با خدا و رسولش به دشمنى برخاستند» (ذلك بانهم شاقوا الله و رسوله).

«و هر كس به دشمنى با خدا برخيزد (خداوند مجازاتش مى‌كند زيرا) خدا مجازات شديدى دارد» (و من يشاق الله فان الله شديد العقاب).

(آيه ٥)- در اين آيه به پاسخ ايرادى مى‌پردازد كه يهود بنى نضير- چنانكه در شأن نزول نيز گفتيم- به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله متوجه مى‌ساختند، در آن موقع كه دستور داد قسمتى از نخلهاى نزديك قلعه‌هاى محكم يهود را ببرند (تا محل كافى براى نبرد باشد، يا براى اين كه يهود ناراحت شوند و از قلعه‌ها بيرون آيند و درگيرى در خارج قلعه روى دهد).