١٣٩٨٨.معاني الأخبار عن عبدُ السَّلامِ بنُ صالحٍ الهرويّ ـ للإمام الرِّضا عليه السلام ـ: يا بنَ رَسولِ اللّه ِ، فَقَد رُويَ لَنا عَن أبي عَبد اللّه ِ عليه السلام أنّه قالَ : مَن تَعَلَّمَ عِلما لِيُمارِيَ بِهِ السُّفَهاءَ ، أو يُباهِيَ بِهِ العُلَماءَ ، أو لِيُقبِلَ بِوُجوهِ النّاسِ إلَيهِ ، فهُوَ فِي النّارِ، فقال عليه السلام : صَدَقَ جَدّي ، أ فَتَدري مَنِ السُّفَهاءُ ؟ فقُلتُ : لا يَا بنَ رسولِ اللّه ِ ، فَقالَ : هُم قُصّاصٌ مِن مُخالِفينا ، و تَدري مَنِ العُلَماءُ ؟ فقُلتُ : لا يَا بنَ رسولِ اللّه ِ ، قالَ : فَقالَ : هُم عُلَماءُ آلِ مُحَمَّدٍ عليهم السلام الّذينَ فَرَضَ اللّه ُ عَزَّ و جلَّ طاعَتَهُم و أوجَبَ مَوَدَّتَهُم. ثُمَّ قالَ : أ تَدري ما مَعنى قَولِهِ : أو لِيُقبِلَ بِوُجوهِ النّاسِ إلَيهِ ؟ قُلتُ : لا ، قالَ : يَعني بِذلكَ وَ اللّه ِ ادّعاءَ الإمامَةِ بِغَيرِ حَقِّها ، و مَن فَعَلَ ذلكَ فهُوَ فِي النّارِ . [١]

٢٨٢١

أصنافُ طَلَبَةِ العِلمِ

١٣٩٨٩.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : العُلَماءُ ثَلاثَةٌ : رَجُلٌ عاشَ بِهِ النّاسُ و عاشَ بِعِلمِهِ ، و رَجُلٌ عاشَ بِه النّاسُ و أهلَكَ نَفسَهُ ، و رَجُلٌ عاشَ بِعِلمِهِ و لَم يَعِش بِهِ أحَدٌ غَيرُهُ . [٢]

١٣٩٨٨.معانى الأخبار ـ به نقل از عبد السلام بن صالح ـ: از امام رضا عليه السلام درباره اين حديث كه حضرت صادق عليه السلام فرمود : هر كس دانشى را فرا گيرد تا به وسيله آن با نادانان مجادله كند، يا بر دانايان فخر فروشد، يا توجّه مردم را به سوى خود جلب كند، او در آتش است ، سؤال كردم ؟ حضرت فرمود : جدّم درست فرمود. آيا مى دانى نادانان كيستند؟! عرض كردم: نه، يا بن رسول اللّه . فرمود: آنان نقّالان مخالف ما هستند. آيا مى دانى دانايان كيستند؟ عرض كردم: نه، يا بن رسول اللّه ! فرمود: آنان دانايان خاندان محمّد عليهم السلام هستند كه خداوند عزّ و جلّ اطاعت از آنان و دوستيشان را واجب فرموده است. سپس فرمود: آيا مى دانى معناى اين جمله حضرت صادق عليه السلام كه: يا توجّه مردم را به سوى خود جلب كنند، چيست؟ عرض كردم: خير. فرمود: معناى آن، به خدا سوگند، ادّعاى بنا حقّ امامت است. كسى كه چنين كند، در آتش باشد.

٢٨٢١

طبقات جويندگان دانش

١٣٩٨٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : علما سه گونه اند: عالمى كه مردم به او زنده اند و او به علم خود زنده است، و عالمى كه مردم به او زنده اند و او خود را به هلاكت انداخته است و عالمى كه به علم خود زنده است، امّا هيچ كس جز خودش از علم او بهره اى نمى برد.

[١] معاني الأخبار : ١٨٠/١.[٢] كنز العمّال : ٢٨٩٤١.