١٤٨٠٤.عنه عليه السلام : ما يَمنَعُ أحَدَكُم أن يَستَقبِلَ أخاهُ بِما يَخافُ مِن عَيبِهِ إلاّ مَخافَة أن يَستَقبِلَهُ بِمِثلِهِ ، قَد تَصافَيتُم عَلى رَفضِ الآجِلِ و حُبِّ العاجِلِ! [٣]

١٤٨٠٥.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : أحَبُّ إخواني إلَيَّ مَن أهدى إلَيَّ عُيوبي . [٤]

(انظر) الهديّة : باب ٣٩٥٢. المُداهنة : باب ١٢٨٠.

٢٩٧٢

تَتَبُّعُ العُيوبِ

الكتاب :

وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ [٥] لُمَزَةٍ » . [٦]

١٤٨٠٢.امام على عليه السلام : هر كه عيبت را به تو اظهار كند، پشت سرت آبروى تو را حفظ نمايد. هر كه در گفتن عيبت به تو ملاحظه كارى كند، پشت سرت عيب تو را بگويد.

١٤٨٠٣.امام على عليه السلام : كسى كه عيبت را به تو نشان دهد و پشت سر آبرويت را حفظ كند، در خير خواهى و يكرنگى از هيچ كوششى فرو گذار نكرده است.

١٤٨٠٤.امام على عليه السلام : آنچه مانع هر يك از شما مى شود كه عيب برادرش را پيش روى او بگويد، اين است كه مى ترسد او نيز عيبش را رو به رويش بگويد. شما در راه دور افكندن آخرت و دوستى دنيا با هم رفيق شده ايد.

١٤٨٠٥.امام صادق عليه السلام : محبوبترين برادرانم نزد من، كسى است كه عيبهايم را به من هديه كند.

٢٩٧٢

عيبجويى

قرآن :

«واى بر هر غيبت كننده [٧] عيب جويى».

[١] غرر الحكم : ٨٢٦٠ و ٨٢٦١.[٢] غرر الحكم : ٩٧٠٤.[٣] نهج البلاغة : الخطبة ١١٣.[٤] تحف العقول : ٣٦٦.[٥] الهُمَزة : الكثيـر الطعن على غيـره بغير حقّ ، العائب له بما ليس بعيب ، و أصل الهَمز الكسر فكأنّ العائب بعيبه إيّاه و طعنه فيه يكسره و يهمزه ... و اللمز العيب أيضا ، و الهمزة و اللمزة بمعنى ، و قد قيل : بينهما فرق ؛ فإنّ الهُمزة الذي يَعيبك بظهر الغيب ، و اللُّمزة الذي يَعيبك في وجهك. (مجمع البيان : ١٠/٨١٧ ).[٦] الهُمَزة : ١.[٧] در آيه شريفه واژه هُمَزَه آمده است و در لغت به معناى كسى است كه به ناحق بر ديگران بسيار خرده مى گيرد و آنچه را كه عيب نيست از آنان عيب مى گيرد. «هَمْز» در اصل به معناى شكستن است؛ بنا بر اين، كسى كه از ديگرى عيبجويى و خرده گيرى مى كند، با اين كار خود گويى او را مى شكند (شخصيت او را خُرد مى كند)...« لَمْز» نيز به معناى عيب است. هُمَزَه و لُمَزَه به يك معنا هستند. بعضى ميان اين دو فرق گذاشته و گفته اند «هُمَزَه» كسى است كه پشت سر عيب گويى مى كند و «لُمَزَه» كسى است كه پيش رو عيب و ايراد مى گيرد (مجمع البيان: ج ١٠ ص ٨١٧) .