١٤٣٠٩.عنه صلى الله عليه و آله : بادِرْ بِأربَعٍ قَبلَ أربَعٍ : بِشَبابِكَ قَبلَ هَرَمِكَ ، و صِحَّتِكَ قَبلَ سُقمِكَ ، و غِناكَ قَبلَ فَقرِكَ ، و حَياتِكَ قَبلَ مَماتِكَ . [٥]

١٤٣١٠.عنه صلى الله عليه و آله : يُفتَحُ لِلعَبدِ يَومَ القِيامَةِ عَلى كُلِّ يَومٍ مِن أيّامِ عُمرِهِ أربَعَةٌ و عِشرونَ خَزانَةً ـ عَدَدَ ساعاتِ اللَّيلِ و النَّهارِ ـ فخَزانَةٌ يَجِدُها مَملوءَةً نورا و سُرورا فيَنالُهُ عِندَ مُشاهَدَتِها مِنَ الفَرَحِ وَ السُّرورِ ما لَو وُزِّعَ عَلى أهلِ النّارِ لأَدهَشَهُم عَنِ الإحساسِ بِألَمِ النّارِ ، و هِيَ السّاعَةُ الّتي أطاعَ فيها رَبَّهُ ، ثُمَّ يُفتَحُ لَهُ خَزانَةٌ اُخرى فيَراها مُظلِمَةً مُنتِنَةً مُفزِعَةً فيَنالُهُ عِندَ مُشاهَدَتِها مِنَ الفَزَعِ و الجَزَعِ ما لَو قُسِّمَ عَلى أهلِ الجَنَّةِ لَنَغَّصَ عَلَيهِم نَعيمَها ، و هِيَ السّاعَةُ الّتي عَصى فيها رَبَّهُ ، ثُمَّ يُفتَحُ لَهُ خَزانَةٌ اُخرى فيَراها فارِغَةً لَيسَ فيها ما يَسُرُّهُ و لا ما يَسوؤهُ ، و هِيَ السّاعَةُ الّتي نامَ فيها أوِ اشتَغَلَ فيها بِشَيءٍ مِن مُباحاتِ الدّنيا ، فيَنالُهُ مِنَ الغَبنِ و الأسَفِ عَلى فَواتِها ـ حَيثُ كانَ مُتَمَكِّنا مِن أن يَملَأها حَسَناتٍ ـ ما لا يوصَفُ ، و مِن هذا قَولُهُ تَعالى : «ذلكَ يَومُ التَّغابُنِ» [٦] . [٧]

١٤٣٠٥.امام على عليه السلام : هيچ لحظه اى از روزگار تو نگذشت، مگر با بخشى از عمر تو.

١٤٣٠٦.امام على عليه السلام : هيچ سالخورده اى از شما روزى از عمرش را نمى گذراند، مگر با از بين رفتن يك روز از مدّتى كه دارد.

٢٨٧٩

غنيمت شمردن عمر

١٤٣٠٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به عمر خود بخيل تر باش تا به درهم و دينارت.

١٤٣٠٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مدت زندگانى، محدود است و هيچ كس از عمرى كه برايش مقدّر شده است، هرگز فراتر نمى رود. پس، پيش از آن كه عمر به سر آيد بشتابيد.

١٤٣٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : چهار چيز را پيش از چهار چيز غنيمت شمار: جوانيت را پيش از پيرى خود، تندرستيت را پيش از بيماريت، توانگريت را پيش از نيازمنديت و زندگيت را پيش از مرگت.

١٤٣١٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : در روز قيامت براى هر روز از روزهاى عمر بنده بيست و چهار گنجينه، به تعداد ساعات شبانه روز، گشوده مى شود. گنجينه اى را پر از نور و شادمانى مى بيند و با مشاهده آن چنان شادى و سرورى به او دست مى دهد كه اگر ميان دوزخيان تقسيم شود احساسِ دردِ آتش را از يادشان مى برد. اين گنجينه ساعتى است كه در آن پروردگارش را اطاعت كرده است. سپس گنجينه ديگرى برايش باز مى شود و آن را تاريك و بدبو و وحشتناك مى يابد و از مشاهده آن چنان ترس و وحشتى به او دست مى دهد كه اگر ميان بهشتيان تقسيم شود، نعمتِ بهشت را به كام آنها تلخ مى سازد و آن ساعتى است كه در آن پروردگارش را نافرمانى كرده است. آن گاه گنجينه ديگرى برايش گشوده مى شود و آن را خالى مى يابد و در آن چيزى كه او را شادمان يا ناراحت كند يافت نمى شود و آن ساعتى است كه در آن خواب بوده يا به امور مباح دنيا اشتغال داشته است. پس، از اين كه مى توانسته اين ساعت و لحظات را با كارهاى خوب پُر كند و نكرده چنان احساسى از غبن و اندوه به او دست مى دهد كه در وصف نمى گنجد. و از اين باب است اين سخنِ خداوند متعال: «آن [روز] روز حسرت خوردن است».

[١] غرر الحكم : ٩٦٠٨ .[٢] نهج البلاغة : الخطبة ١٤٥ .[٣] مكارم الأخلاق : ٢/٣٦٤/٢٦٦١ .[٤] أعلام الدين : ٣٣٦/١٢ .[٥] الخصال : ٢٣٩/٨٥ .[٦] التغابن : ٩ .[٧] بحار الأنوار : ٧/٢٦٢/١٥ .