١٤٥٩٦.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ـ فيما سَألَهُ رَجُلٌ مِن ثَقيفٍ : كَيفَ تَكونُ ا: إنَّ اللّه َ يَسوقُها بِأن يَجعَلَها كَالرِّمالِ ، ثُمَّ يُرسِلُ عَلَيها الرِّياحَ فتُفَرِّقُها . [٢]

٢٩٣٦

مَدُّ الأرضِ

الكتاب :

وَ إِذَا الأَرْضُ مُدَّتْ» [٣] . [٤]

يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَ السَماواتُ وَ بَرَزُوا للّه ِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ» . [٥]

الحديث :

١٤٥٩٧.تفسير روح المعاني : أخرج الحاكم بسند جيّد عن جابر عن النَبِيّ صلى الله عليه و آله أنَّهُ قالَ : تُمَدُّ الأرضُ يَومَ القِيامَةِ مَدَّ الأديمِ ، ثُمَّ لا يَكونُ لاِبنِ آدَمَ مِنها إلاّ مَوضِعُ قَدَمَيهِ . [٦]

«و كوهها روان شوند و به سرابى تبديل گردند».

حديث :

١٤٥٩٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در پاسخ به مردى از ثقيف كه پرسيد : روز قيامت كوفرمود : خداوند آنها را به حركت در مى آورد و به ريگ و شن تبديل مى كند و آنگاه بادها را مى فرستد تا آنها را پراكنده كنند.

٢٩٣٦

گسترش يافتن زمين

قرآن :

«و آن گاه كه زمين كشيده [٧] (منبسط) شود».

«آن گاه كه زمين به زمينى جز اين بدل شود و آسمانها نيز و همه در پيشگاه خداى يگانه قهّار حاضر آيند».

حديث :

١٤٥٩٧.تفسير روح المعانى: حاكم به سندى نيكو از جابر از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت كرده است كه فرمود : روز قيامت، زمين مانند پوست دباغى شده پهن مى شود و فرزند آدم را از آن جز به اندازه جاى پايش نصيبى نباشد.

[١] النبأ : ٢٠.[٢] مجمع البيان : ٧/٤٨.[٣] في تفسير «مجمع البيان» في قوله تعالى : «و إذا الأرْضُ مُدَّتْ» : أي بُسطت باندكاك جبالها و آكامها حتّى تصير كالصحيفة الملساء . مجمع البيان : ١٠/٦٩٩. و في الميزان في تفسير القرآن : الظاهر أنّ المراد به اتّساع الأرض ، و قد قال تعالى : «يَوْمَ تُبَدَّلُ الأرْضُ غَيْرَ الأرْضِ» . الميزان في تفسير القرآن : ٢٠/٢٤٢.[٤] الانشقاق : ٣.[٥] إبراهيم : ٤٨.[٦] تفسير الآلوسي : ٣٠/٧٩.[٧] در تفسير مجمع البيان، ذيل آيه «و آن گاه كه زمين كشيده شود»، آمده است : يعنى با در هم كوفته شدن، كوهها و تپه هاى آن پهن مى شود به طورى كه مانند يك ورق و صفحه صاف در مى آيد. در الميزان فى تفسير القرآن آمده است : ظاهراً مراد از كشيده شدن زمين، گسترده شدن آن است. خداوند متعال فرموده است : «روزى كه زمين به زمينى جز اين تبديل شود».