«يا أَيُّها الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَ لا تَجَسَّسُواْ وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضا أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتا فَكَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُوا اللّه َ إِنَّ اللّه َ تَوَّابٌ رَحِيمٌ» . [١]

الحديث :

١٤٨٠٦.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : مَن كَشَفَ عَورَةَ أخيهِ المُسلِمِ كَشَفَ اللّه ُ عَورَتَهُ حَتّى يَفضَحَهُ بِها في بَيتِهِ . [٢]

١٤٨٠٧.عنه صلى الله عليه و آله : لا تَتَّبِعوا عَوراتِ المُؤمِنينَ ؛ فإنَّهُ مَن تَتَبَّعَ عَوراتِ المُؤمِنينَ تَتَبَّعَ اللّه ُ عَورَتَهُ ، و مَن تَتَبَّعَ اللّه ُ عَورَتَهُ فَضَحَهُ و لَو في جَوفِ بَيتِهِ . [٣]

١٤٨٠٨.عنه صلى الله عليه و آله : إنَّ الأميرَ إذا ابتَغى الرِّيبَةَ [٤] في النّاسِ أفسَدَهُم . [٥]

١٤٨٠٩.عنه صلى الله عليه و آله : في صِفَةِ شِرارِ النّاسِ ـ : المَشّاؤونَ بِالنَّميمَةِ، المُفَرِّقونَ بَينَ الأحِبَّةِ، الباغونَ لِلبُرآءِ العَيبَ . [٦]

«اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از بسيارى گمانها بپرهيزيد؛ زيرا پاره اى از گمانها گناه است و در كارهاى پنهانى يكديگر جستجو مكنيد و از همديگر غيبت ننماييد. آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ اين كار را خوش نداريد. از خدا بترسيد؛ همانا خداوند توبه پذير و مهربان است».

حديث :

١٤٨٠٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه از عيب و زشتى برادر مسلمان خود پرده بردارد، خداوند از زشتى او پرده بردارد تا جايى كه او را در درون خانه اش هم رسوا سازد.

١٤٨٠٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : عيبهاى مؤمنان را جستجو نكنيد؛ زيرا هر كه دنبال عيبهاى مؤمنان بگردد خداوند عيبهاى او را دنبال كند و هر كه خداوند متعال عيوبش را جستجو كند، او را رسوا سازد گر چه درون خانه اش باشد.

١٤٨٠٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : زمامدار هر گاه به دنبال تهمت و بد گمانى در ميان مردم باشد، آنها را به تباهى كشاند. [٧]

١٤٨٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در وصف بدترين مردمان ـفرمود : كسانى كه سخن چينى مى كنند و آنان كه ميان دوستان جدايى مى افكنند و كسانى كه براى بى گناهان عيب و گناه مى تراشند.

[١] الحجرات : ١٢.[٢] الترغيب و الترهيب : ٣/٢٣٩/٩.[٣] ثواب الأعمال : ٢٨٨/١.[٤] الرَّيْبُ : الظنُّ و الشَكُّ (المصباح المنير : ٢٤٧) . معناه : الحاكم إن أدخل الأوهام و الظنون السيّئة على قومه جرّأهم على الفسوق ، و فتح لهم باب الإضرار و الإجرام . (كما في هامش المصدر) .[٥] الترغيب و الترهيب : ٣/٢٤٠/١٣.[٦] الخصال : ١٨٣/٢٤٩.[٧] يعنى هر گاه حاكم در ميان مردم خودْ ايجاد بد گمانى و سوء ظن كند، آنان را بر گناه گستاخ نمايد و باب جرم و جنايت را به رويشان بگشايد (به نقل پا نوشت الترغيب و الترهيب).