١٤٠٧٣.عنه عليه السلام : رَأسُ العِلمِ التَّواضُعُ ... و مِن ثَمَراتِهِ التَّقوى ، وَ اجتِنابُ الهَوى ، وَ اتِّباعُ الحَقِّ ، و مُجانَبَةُ الذُّنوبِ، و مَوَدَّةُ الإخوانِ، وَ الاستِماعُ مِنَ العُلَماءِ و القَبولُ مِنهُم. و مِن ثَمَراتِهِ تَركُ الانتِقامِ عِندَ القُدرَةِ ، وَ استِقباحُ مُقارَبَةِ الباطِلِ ، وَ استِحسانُ مُتابَعَةِ الحَقِّ ، و قَولُ الصِّدقِ ، وَ التَّجافي عَن سُرورٍ في غَفلَةٍ ، و عَن فِعلِ ما يُعقِبُ نَدامَةً . وَ العِلمُ يَزيدُ العاقِلَ عَقلاً ، و يُورِثُ مُتَعَلِّمَهُ صِفاتِ حَمدٍ ، فيَجعَلُ الحَليمَ أميرا ، وَ ذا المَشوَرَةِ وَزيرا ، و يَقمَعُ الحِرصَ ، و يَخلَعُ المَكرَ ، و يُميتُ البُخلَ ، و يَجعَلُ مُطلَقَ الفُحشِ مَأسورا ، و يُعيدُ السَّدادَ قَريبا . [١]

١٤٠٧٤.عنه عليه السلام : لَن يُثمِرَ العِلمُ حَتّى يُقارِنَهُ الحِلمُ . [٢]

(انظر) العلم : باب ٢٨٣٧ ، ٢٨٣٨.

٢٨٣٧

ميراثُ العِلمِ

الكتاب :

وَ مِنَ النَّاسِ وَ الدَّوابِّ وَ الْأنْعامِ مُخْتَلِفٌ ألْوانُهُ كَذلِكَ إنَّما يَخْشَى اللّه َ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ إِنَّ اللّه َ عَزِيزٌ غَفُورٌ» . [٣]

١٤٠٧٣.امام على عليه السلام : رأس دانش فروتنى است... و از ميوه هاى آن است: تقوا و دورى از هوس و پيروى از حق و پرهيز از گناهان و دوست داشتن برادران و گوش دادن به سخنان دانشمندان و پذيرفتن از آنها . و نيز از ميوه هاى آن است: خوددارى از انتقام گيرى هنگام توانايى و زشت شمردن نزديكى به نادرستيها و نيكو شمردن پيروى از درستيها و راستگويى و پرهيز از شاديهاى غفلت آميز و دورى كردن از انجام آنچه پشيمانى در پى دارد. دانش، بر خردِ خردمند مى افزايد و به فراگيرنده خود صفات پسنديده مى دهد. بردبار را امير مى گرداند و صاحب نظر را به وزيرى مى رساند و حرص را در هم مى كوبد و فريبكارى را ريشه كن مى كند و بخل را مى ميراند و زشتيهاى يله و افسار گسيخته را به بند مى كشد و درستى و استوارى را نزديك مى گرداند.

١٤٠٧٤.امام على عليه السلام : دانش، هرگز به بار ننشيند مگر آن گاه كه بردبارى همراه آن شود.

٢٨٣٧

ميراث دانش

قرآن:

«و همچنين از مردم و جنبندگان و چارپايان رنگارنگ. جز اين نيست كه از ميان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او مى ترسند. همانا خداوند پيروزمند و آمرزنده است».

[١] مطالب السؤول : ٤٨.[٢] غرر الحكم : ٧٤١١.[٣] فاطر : ٢٨.