٧٤٦. گوش دل و راه باز شدن آن‌ لولا تَمَزُّعُ قلوبِكُم وتَزَيُّدُكُم فى الحَديثِ لَسَمِعتُم ما أسمَعُ.
(١٠/ ٤٩٩٠؛ الترغيب والترهيب: ٣/ ٤٩٧)
اگر پراكندگى دل‌ها و دروغگويى‌هاى شما نبود، بى گمان آنچه را من مى شنوم شما نيز مى شنيديد.
٧٤٧. سياه شدن دل با گناه‌ انَّ المؤمنَ اذا أذنَبَ كانَت نُكتَهٌ سَوداءُ فى قَلبِهِ، فان تابَ ونَزَعَ واستَغفَرَ صُقِلَ قَلبُهُ مِنهُ، وانِ ازدادَ زَادَت. (١٠/ ٥٠٠٠؛ نورالثقلين: ٥/ ٥٣٢)
مؤمن هر گاه گناه كند، نقطه‌اى سياه در دلش پديد آيد. اگر توبه كرد و دست از گناه كشيد و آمرزش خواست، دلش از آن لكه سياه پاك شود، امّا اگر بر گناهش بيفزايد، آن نقطه زياد شود.
٧٤٨. زياده‌گويى، سخت‌كننده دل‌ لا تُكثِرُوا الكلامَ بغَيرِ ذِكرِ اللَّهِ؛ فانَّ كَثرَةَ الكلامِ بغَيرِ ذِكرِ اللَّهِ قَسوَةُ القَلبِ، انّ أبعَدَ الناسِ مِن اللَّهِ القَلبُ القاسى. (١٠/ ٥٠٠٤؛ امالى طوسى: ٣)
در غير از ياد خدا، زياده گويى نكنيد؛ زيرا زياده گويى در غير ياد خدا، موجب سخت دلى مى شود و دورترين مردم از خدا، سخت دل است.
٧٤٩. عوامل قساوت قلب‌ ثلاثهٌ يُقسِينَ القَلبَ: استِماعُ اللَّهوِ، وطَلَبُ الصَّيدِ، واتيانُ بابِ السُّلطانِ.
(١٠/ ٥٠٠٤؛ الخصال: ١٢٦)
سه چيز دل را سخت مى كند: شنيدن لهو، شكار و آمد و شد به دربار سلطان.
٧٥٠. ميراندن قلب‌ أربَعٌ يُمِتنَ القلبَ: الذَّنبُ علَى الذَّنبِ، وكَثرَةُ مُناقَشَةِ النِّساءِ- يَعنى مُحادَثَتَهُنَ‌