هزار حديث از پيامبر اعظم(ص) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥٧

عيب‌جويى‌ ٦٨٧. عيب جويى ممنوع‌ لا تَتَّبِعوا عَوراتِ‌المُؤمِنينَ؛ فانَّهُ مَن تَتَبَّعَ عَوراتِ المُؤمِنينَ تَتَبَّعَ اللَّهُ‌عَورَتَهُ، ومَن تَتَبَّعَ اللَّهُ عَورَتَهُ فَضَحَهُ ولَو فى جَوفِ بَيتِهِ. (٩/ ٤٢٢٤؛ ثواب الاعمال: ٢/ ٢٨٨)
عيب‌هاى مؤمنان را جستجو نكنيد؛ زيرا هركه دنبال عيبهاى مؤمنان بگردد، خداوند عيبهاى‌او را دنبال كند و هر كه خداوند تعالى عيوبش را جستجو كند، او را رسوا سازد گرچه درون خانه‌اش باشد.
٦٨٨. ضرورت توجه هر فرد به عيب‌هاى خود يُبصِرُ أحَدُكُمُ القَذى فى عَينِ أخيهِ، ويَنسى الجِذعَ- أوقالَ: الجِذْلَ- فى‌عَينِه؟! (٩/ ٤٢١٦؛ كنزالعمال: ٤٤١٤١)
هر يك از شما خاشاك را در چشم برادرش مى‌بيند و تنه درخت را در چشم خود نمى‌بيند.
٦٨٩. نكوهش عيب جويى از ديگران و فراموش كردن خود كَفى بِالمَرءِ عَيباً أن يَنظُرَ مِنَ النّاسِ الى ما يَعمى عَنهُ مِن نَفسِهِ، ويُعَيِّرَالنّاسَ بِما لا يَستَطيعُ تَركَهُ، ويُؤذى جَليسَهُ بِما لا يَعنيهِ. (٩/ ٤٢١٨؛ الخصال: ١١)
آدمى را همين عيب بس كه عيبى را در مردم ببيند و در خود نبيند و مردم را به خاطر كارى‌سرزنش كند كه خود نمى‌تواند آن را ترك كند و همنشين خويش را با چيزهاى نامربوط و بيهوده بيازارد.
٦٩٠. پرهيز از عيب‌جويى مؤمنان‌ ايّاكُم والظَّنَّ، فانَّ الظّنَّ أكْذَبُ الحَديثِ، ولا تَحَسَّسوا، ولا تَجَسَّسوا.
(٢/ ٧٢٨؛ صحيح مسلم: ٢٥٦٣)
از گمان دورى كنيد؛ زيرا گمان، دروغ ترين سخن است. به سخنان مردم گوش فرا نداريد و عيبشان را پى‌جويى نكنيد.