پژوهشى در علم تجويد
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص

پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٩٩

بخش پايانى عقب زبان در مقابل «ملاز» قرار دارد. همچنين كناره‌هاى زبان مى‌توانند به كناره‌هاى كام چسبيده، راه عبور هوا را از طرفين مسدود سازد. (نمودار ٤)
١٢- دندانها (اسْنان): اداء قابل ملاحظه‌اى از حروف، وابستگى به دندانها دارد؛ از اين رو، بجاست قبل از ورود به بحث مخارج حروف، شناختى اجمالى از دندانها به دست آيد.
هر شخصى داراى دو رديف دندان در آرواره و فكهاى بالا و پايين مى‌باشد، دندانهاى بالا ثابت و دندانهاى پايين به علّت متحرك بودن فك پايين، متحرك هستند. تعداد دندانها در فرد، بالغ بر ٣٢ عدد مى‌باشد. شانزده عدد آن در فك بالا و شانزده عدد بقيه در آرواره پايين قرار دارد.
از ٣٢ دندان موجود در دهان هر شخص، چهار عدد آن به دندانهاى عقل موسوم است كه بعضى داراى اين دندانها نيستند ولى نداشتن آنها تأثير قابل توجهى در اداء حروف ندارد.
دندانهاى داخل دهان در صورت كامل بودن، به چهار دسته تقسيم مى‌شوند كه به توضيح بيشتر آنها مى‌پردازيم.
١- ١٢- دندانهاى «ثنايا»: كه در وسط هر دو آرواره و جلوِ دهان قرار دارد و تعدادشان چهار عدد (در هر فك دوعدد است) و دندانهاى‌ثنايا در فك بالا بزرگتر از ثناياى پايين است «١».
به اين دندانها در زبان فارسى، «پيشين» مى‌گويند.
٢- ١٢- دندانهاى «رَباعِيّات» چهار عدد بوده كه دو عدد آن در فكّ بالا و دو عدد ديگر در فكّ پايين در دو طرف دندانهاى ثنايا قرار دارد. «٢» رباعيات در فارسى دندانهاى «ميان پيش و نيش» نام دارد.
٣- ١٢- دندانهاى «انياب»: تعداد آنها چهار عدد است كه در هر يك از فكها دو عدد، و در دو طرف رباعيات قرار دارد «٣». در زبان فارسى به آن، دندانهاى «نيش» گفته مى‌شود؛ و تاج اين دندانها مخروطى شكل و نوك تيز است.
٤- ١٢- دندانهاى «اضْراس»: (مفرد آن، «ضِرْسْ» و به معناى دندان است.) در