پژوهشى در علم تجويد
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص

پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٢٥٨

ظاهرمى‌شود.
در آيه ياد شده، لفظ زينت در «زينتهن» مستثنى منه، و مستثنى نيز اسم موصول «ما» مى‌باشد، كه از جنس مستثنى منه است. لذا وقف بر «زينتهن» صحيح نيست. به اين دليل كه شنونده گمان مى‌كند كه نهى از آشكار كردن زينت، شامل انواع زينت است اعم از اين كه پنهان و يا ظاهر باشد، در حالى كه اين مفهوم، از آيه به دست نمى‌آيد.
حكم وقف در استثناى منقطع: در اين زمينه سه ديدگاه به اين ترتيب وجود دارد:
ديدگاه اوّل: وقف در مستثنى منه قبل از مستثنى به طور مطلق جايز است. در «البرهان فى علوم القرآن» «١» زركشى آمده است: توجيه جايز بودن وقف، اين است كه مستثنى در واقع، مبتدا مى‌باشد و با دلالتى كه در كلام وجود دارد خبر آن حذف شده است.
مثل اين كه در جواب كسى كه بپرسد: «مَنْ ابُوكَ»، بگوييم «زيد». در اين مثال در واقع «زيد» مبتدا است و خبرش حذف شده است. «٢» ديدگاه دوّم: اين است كه وقف به طور مطلق جايز نيست. زيرا استثناى منقطع از لحاظ لفظ و معنى به ما قبل خود نياز دارد. از لحاظ لفظ، بدين سبب كه «الَّا» و آن چه به معناى آن است، وقتى استعمال مى‌شود كه به ماقبل خود متّصل باشد.
مثلًا وقتى كسى بگويد: «مَا فِى الدَّارِ احَدٌ» در خانه هيچ كس نيست. و وقف كند و بعد از آن بگويد، «الّا الحمار» مگر درازگوش؛ اين صحيح نيست و از نظر دستور زبان عربى نازيباست.
امّا احتياج و نياز به لحاظ معنى به اين جهت است كه اگر كسى بگويد «ما فى الدار احد»، اين جمله از نظر معنا كامل و تمام است ولى اگر فقط بگويد «الّا الحمار» و ماقبل آن رانگويد، اين بى‌معنا مى‌شود. بنابراين كامل شدن معنا در صورتى‌است كه مستثنى‌منه يا مستثنى بيايد.
ديدگاه سوّم: اين ديدگاه به تفصيل مسأله قائل است:
الف- در استثناى منقطع اگر به خبر تصريح نشده و خبر آشكار و بطور لفظى نيامده باشد، وقف كردن جايز نخواهد بود، زيرا در اين صورت، جمله «مستثنى» به ماقبل خود نياز دارد از مثالهاى اين نوع استثنا آيه ٧٨ سوره بقره است «و منهم امّيّون لايعلمون الكتاب الّا