قاعده ياد شده در مورد تغليظ لام در نا پژوهشى در علم تجويد ١٨٦ ادغام صغير متماثلين ص : ١٨٦ م مبارك خداوند، مورد اتفاق تمام قاريان هفتگانه است و اختلافى در آن نيست. «١» نكته: تفاوت آواى لام ترقيق شده و تغليظ شده، در چگونگى قرار گرفتن زبان، در حال توليد آنهاست. زبان در لام تغليظ، حالت معقّر پيدا مى‌كند، همانگونه كه در چگونگى توليد حروف اطباق چنين بود. اين تفاوت حالت زبان، باعث تفاوت صداى لام در دو حالت ياد شده‌است. همان طور كه در صداى حروفى مانند: تاء و طاء، ذال و ظاء و ... چنين است. «٢» احكام تفخيم و ترقيق «راء» بحثى در ميان زبان شناسان و علماى تجويد جريان دارد كه آيا اصل در حرف «راء» تفخيم است يا ترقيق؟ در بحثهاى گذشته آمد كه حرف «راء» مانند «لام» داراى دو حالت تفخيم و ترقيق مى‌باشد. قبل از پرداختن به موارد تفخيم و ترقيق آن بايد گفت: در بررسى به كارگيرى حرف راء در كلمات عربى به دست مى‌آيد كه «راء» در اكثر موارد با تفخيم همراه است. زيرا در زبان عربى تقريباً در هر هزار حركت (اعم از كوتاه يا كشيده) ٤٦٠ حركت اختصاص به فتحه و ١٤٦ حركت از آن ضمّه است. در حالى كه فقط ١٨٤ حركت، مكسور است. از طرفى حركتهاى فتحه و ضمّه در حرف راء با تفخيم توأم است و تنها راء مكسور ترقيق مى‌شود، چون عرب زبانها تفخيمِ راءِ مكسور را قبيح شمرده‌اند.
اگر اصالت تفخيمِ راء، با توجه به كثرت استعمال آن باشد، بايد قبول كرد كه اصل در اداى راء، تفخيم داشتن آن است و گذشتگان نيز به اين مسأله تصريح كرده‌اند. در بحث تفخيم و ترقيق راء، با توجه به مطالب بالا بايد گفت: معيار تفخيم راء، فتحه يا ضمّه و معيار ترقيق، كسره مى‌باشد. به عبارت ديگر حرف «راء» زمانى درشت ادا مى‌شود كه داراى فتحه يا ضمّه باشد و يا خود ساكن بوده، حروف ماقبل آن داراى چنين علائمى باشد. راء وقتى ترقيق مى‌شود كه داراى كسره باشد، يا ساكن باشد و حروف ماقبل آن مكسورباشد. البته استثناهايى‌