پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ١٣٦
تنها ذكر صفات مشهور بوده است. وگرنه براى حروف، صفات ديگرى هم بوده كه وى قصد عنوان كردن همه آنها را نداشته است.
روش ما: مبناى ما در تشريح صفات حروف، نظريات ابن جزرى در كتاب «النشر» است. كه در خاتمه بحث، دو صفت اذلاق و اصمات را هم كه در «متن الجزريه» آمده، توضيح خواهيم داد و درباره اينكه قايل شدن به اين دو صفت براى حروف، تا چه حدّى قرين به صحّت است نيز پژوهشى در علم تجويد ١٤٥ تعريف سيبويه و تحليل آواشناسان ص : ١٤٣ بحث خواهد شد.
ضمن تشريح هر كدام از صفات، آنجا كه آواشناسى زبان عربى داراى نظريات جديدى است، آنها را نيز طرح خواهيم نمود، تا مربيان محترم از تكامل نظريات، در زمينه آواى حروف و چگونگى توليد آنها با اطلاع باشند.
صفات «ذاتى» در صفحات گذشته عنوان شد كه صفات حروف، در يك تقسيمبندى كلّى دو قسم هستند: «حقّ حروف» كه از آن با نام صفات «ذاتى» ياد شده و «مستحقّ حروف» كه به صفات «عارضى» مشهور است.
براى رعايت ترتيب منطقى مباحث صفات، ابتداى صفات ذاتى بحث مىشود؛ آنگاه به صفات عارضى پرداخته مىشود.
صفات ذاتى، خود به دو بخش «ذاتى متضاد» و «ذاتى غير متضاد» تقسيم مىشود.
ابتدا از صفات «ذاتى متضاد» شروع مىنماييم.
صفات «ذاتى متضاد» تعداد اين صفات بنابر نظر عدهاى ده صفت است و دستهاى ديگر آنها را هشت تا قرار دادهاند. كه به نظر ما ديدگاه دوّم صحيح است. در اين سلسله مباحث، همه اين صفات تشريح مىشود، ولى در جاى خود، آن دو صفت كه مورد اختلاف است، مورد نقد و تحليل قرار خواهد گرفت.