پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٩٨
٩- ملاز: تكّه گوشتى مخروط شكل است كه در انتهاى نرمكام (مرز ميان دهان و حلق) و از سقف دهان به حالت وارونه آويزان است. (نمودار ٣)
١٠- لثه: مراد از لثه در اينجا، پشت دندانهاى بالاست. لثه ناحيهاى سخت و استخوانى و تا حدودى محدّب است. (نمودار ٤)
١١- زبان (لسان): زبان، اندام نرم و گوشتى است. كه قابليت انعطاف و حركت پذيرى فراوانى دارد. ساختمان ماهيچهاى پيچيده زبان، آن را قادر مىسازد كه در تمام جهات به حركت درآيد. اين اندام كه مهمترين اندام گويايى به شمار مىرود، عامل اساسى- به طور مستقيم و غير مستقيم- در توليد بيشتر صداها و آواهاى هر زبان، از جمله زبان عربى است.
زبان را از ديدگاه محل توليد آواها و قسمتهاى مختلف كام، مىتوان به چهار بخش تقسيم كرد:
١- ١١- نوك زبان: كه در حالت طبيعى پشت دندانهاى پايين قرار مىگيرد.
٢- ١١- تيغه زبان: كه زير ناحيه لثه بالا قرار مىگيرد.
٣- ١١- جلو زبان: كه زير ناحيه سخت كام واقع مىشود.
٤- ١١- عقب زبان: كه زير ناحيه نرمكام قرار مىگيرد.