مخرج دوازدهم‌ سه حرف «دال، تاء و طاء» از تماس تيغه زبان و پايه دندانهاى بالا، در حالى كه تيغه زبان به طرف كام بالا مى‌رود، ادا مى‌شود.
پژوهشى در علم تجويد ١٢٥ مقام علمى خليل بن احمد و سيبويه ص : ١٢٣ چون در توليد «تاء، دال و طاء» نِطْعْ دخالت دارد، از اين رو، به آنها حروف «نِطْعى» مى‌گويند. «١» آواشناسى و چگونگى توليد حروف نِطْعى: در توليد اين حروف تيغه زبان به پايه دندانهاى ثناياى بالا- و چين خوردگيهاى بعد از لثه در قسمت آغازين كام بالا- مى‌چسبد.
كنارهاى زبان از دو طرف كام، روى دندانهاى كنارى وصل مى‌شود و راه عبور هوا را از دهان مى‌بندد. نرمكام به بالا كشيده شده و راه عبور هوا را از بينى مى‌بندد. هوا در پشت مانع، به صورت فشرده درمى‌آيد و به محض باز شدنِ بست ايجاد شده، در محل تيغه زبان و پايه دندانهاى ثنايا به يكباره حروف ياد شده ادا مى‌شوند.
منشأ تفاوت آواى حروف نِطْعى‌: تفاوت آواى «دال و تاء» در اين است كه تاء، از حروف «مهموس» مى‌باشد؛ يعنى، در توليد آن تارهاى صوتى به ارتعاش درنمى‌آيد، در حالى كه «دال» داراى صفت «جهر» است و تارهاى صوتى در آن مرتعش مى‌شود.
پيشينيان در زمينه تفاوت حروف «ط، ت»، چنين نظر داده‌اند: طاء داراى صفت «جهر و اطباق» است، در حالى كه تاء، صفات «هَمْسْ و انْفِتاحْ» را داراست؛ زيرا اين صفات به ترتيب مقابل يكديگرند؛ ولى آواشناسى جديد، تفاوت اين دو حرف را در اطباق و عدم اطباق مى‌داند. «دكتر ابراهيم انيس» در اين مورد مى‌نويسد:
تفاوتى بين «تاء و طاء»- در شناخت فعلى ما از اين دو حرف- نيست جز اينكه «طاء» يكى از صداهاى داراى صفت اطباق است. به اين معنا: «طايى كه در حال حاضر تلفظ مى‌كنيم، آوايى با صفات شدّت و همس است، همان طور كه «تاء» چنين است. تنها تفاوت در شكل قرار گرفتن زبان، هنگام اداى اين دو حرف‌