پژوهشى در علم تجويد
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص

پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ١٥٤

مى‌شود كه هيچ يك از آواى عربى چنين صفيرى ندارند.
آواشناسى جديد مى‌گويد؛ اگر ملاك ورود در خانواده «صفير» سايش و صفيرى است كه به خاطر تنگ شدن مجرا، ايجاد مى‌شود. اعم از اين كه صدا قوى يا ضعيف باشد، بايد حروفى را كه در پى‌مى‌آيد از حروف صفير شمرد: «ثاء، ذال، زاى، سين، شين، صاد، ظاء و فاء».
حروف ياد شده به نسبت وضوح بيشتر و بلند بودن صفير، متفاوتند، كه آن نيز ناشى از ميزان تنگى مجراى حرف است. بيشترين صفير از آن سه حرف «ز، س، ص» است. زيرا تنگى مجزاى هوا هنگام اداى آنها بيشتر است و حروف ديگر در مرتبه بعد قرار دارند.
ولى اگر ميزان در دارا بودن صفير، وضوح بيشتر آن است، بايد اعتراف نمود كه اين صفت، مخصوص سه حرفى است كه دانشمندان تجويد مطرح كرده‌اند.
نكته: مربيان محترم بايد در حين تدريس، به متربّيان گوشزد كنند، كه مراد از صفير اين نيست كه در تلفظ «صاد» سوت شديدى شنيده شود و يا در اداى «زاى» با مبالغه هر چه تمامتر صداى زنبور شنيده شود. بلكه ميزان، طنين صداى اين حروف، به مقدار طبيعى آن است. چون صفير از صفات ذاتى حروف است. بنابراين بايد از افراط در آوردن اين صفت، پرهيز نمود.
١٢- صفت «قَلْقَلَه» قلقله در لغت به معناى «تحريك كردن» است، وقتى مى‌گويند «قَلْقَلَ الشَّىْ‌ء» يعنى آن چيز را حركت داد. پنج حرف «باء، جيم، دال، طاء و قاف» موصوف به اين صفت هستند.
اين حروف را براى به خاطر سپارى، در دو كلمه «قُطْبُ جَدِّ» جمع نموده‌اند. «١» سبب پديد آمدن قلقله: حروف قلقله هنگامى كه به صورت ساكن ادا مى‌شود، به سبب داشتن قابليّت ضعيف شدن، ممكن است كه شنونده، آن را با حروف ديگر اشتباه كند.
براى جلوگيرى از اين اشتباه، لازم است كه صداى حرف بيشتر ظاهر شود.