فصل اوّل: شناخت حروف‌ روايتى از اميرمؤمنان (ع) در باب معناى «ترتيل» در آيه «وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا» نقل شده كه امام (ع) فرمودند: «انَّهُ حِفْظُ الْوُقُوفِ وَ ادَاءُ الْحُرُوفِ». با عنايت به اينكه علم تجويد، متكفل صحيح خوانى قرآن و زيبايى تلاوت است و اين معنا در گرو اداى صحيح و درست حروف و شناخت موارد وقف در قرآن كريم است، از سخن امام (ع) الهام گرفته و محوربحثها و فصول آينده را دو عنوان «اداء الحروف» و «حفظ الوقوف» قرارمى‌دهيم.
در مبحث اداء الحروف، شناخت حروف از ابعاد مختلف، مخارج حروف و مباحث مربوط به آن، صفات حروف، اعم از ذاتى و ع پژوهشى در علم تجويد ٧٥ تاريخچه«الف» در زبان عربى ص : ٧١ ارضى و مشتقات آن بحث خواهد شد، و از مباحث مربوط به شناخت وقف و ابتدا، اقسام و علايم آن، تحت عنوان «حفظالوقوف» بحث به ميان خواهد آمد.
چون قسمت زيادى از مباحث علم تجويد، بر محور «حرف» دور مى‌زند، مناسب است تا با معناى «حرف» در علم شريف تجويد آشنا شويم.
معناى حرف: «حرف صدايى است كه بر محل مشخصى از دستگاه تكلّم تكيه دارد و آن محل، جزء معينى از اجزاء حلق، زبان و لبهاست.» «١» حروف يا صداهاى «صامت» علم الاصوات يا آواشناسى جديد صداهايى را كه از مواضع و مخارج دستگاه تكلّم‌