پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٧٩
همزه وصل در اسمها همزه وصل بر دو دسته از اسماء در مىآيد كه به شرح هر كدام مىپردازيم.
الف- اسمهاى جامد: از بين همه اسمهاى جامد «١» عربى، ده اسم داراى همزه وصل مىباشد كه هفت اسم از آنها در قرآن آمده است و عبارتند از:
١- «اسْمَ» مانند «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْاعْلَى» (اعلى، ١).
٢- «ابن» مانند «عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ» (بقره، ٨٧).
٣- «ابْنَتَ» مانند «مَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ» (تحريم، ١٢)؛ و مثنّاى آن: «احْدَى ابْنَتَىَّ»، (قصص، ٢٧).
٤- «امْرُءٌ» مانند «انِ اْمْرُءٌ هَلَكَ» (نساء، ١٧٦)، و «مَا كَانَ ابُوكِ امْرَءَ سَوْءٍ» (مريم، ٢٨).
٥- «امْرَأَةٌ»، (مفرد آن) مانند «وَ انِ امْرَأَةٌ خَافَتْ» (نساء، ١٢٨)؛ و مثنّاى آن مانند «وَامْرَأَتَانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاء» (بقره، ٢٨٢).
٦- «اثْنَانِ»، مانند «اثْنَانِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ» (مائده، ١٠٦) و مانند «لاتَتَّخِذُوا الهَيْنِ اثْنَيْنِ» (نحل، ٥١)
٧- «اثْنَتَانِ»، مانند «مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنَا» (بقره، ٦٠)، ومانند «فَانْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ» (نساء، ١٧٦).
ب- مصدر افعال خماسى و سداسى: همزه مصدر در فعلهاى پنج حرفى (خُماسى) و شش حرفى (سُداسى) همزه وصل است كه در قرآن داراى مواردى است، مانند:
«اخْتِلافِ» در موضع «انَّ فِى اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ» (يونس، ٦).
«انْتِقامٍ» در موضع «وَ اللَّهُ عَزِيزٌ ذُوانْتِقَامٍ» (آل عمران، ٤).
«اسْتِكْبَاراً»، «وَ اسْتَكْبَرُوا اسْتِكْبَارا»، (نوح، ٧).
چگونگى حركت همزه وصل در اسمها: حركت همزه وصل، هنگام ابتدا به آن در اسمها، مكسورمىباشد و تنها همين يك حكم را دارد (البته در درج كلام از بين مىرود).