كردن اشتباهاتى بود كه در نوشتار دو آواى همزه و فتحه كشيده پيش مى‌آمد.
نتيجه بحث: نتيجه‌مى‌گيريم كه تا زمان خليل‌بن‌احمد، همزه همواره به صورت الف (ا) نوشته شده است، ولى پس از ابتكار علامت جديد (ء) نوشتارهاى عربى از اين الگو پيروى كردند. البته اين علامت در صورتهاى مختلفى ظاهر مى‌شد، به اين شكل كه در موقعيتهاى خاصّى و به تناسب، پايه و كرسى مناسبى برايش مى‌گذاشتند از اين رو گاهى علامت همزه (ء) را روى الف‌ پژوهشى در علم تجويد ٨٤ هاء ضمير ص : ٨٤ ، ياء و واو و گاهى هم آن را تنها مى‌نوشتند.
ضمناً اضافه‌كردن علامت همزه به الف براى پيشگيرى از اشتباهات نسبت به تلفظ همزه و فتحه كشيده است و علت اين كه علامت همزه (ء) گاهى روى ياء و يا واو قرار مى‌گيرد به جهت حالات تخفيف همزه است كه به وجود مى‌آيد (و در بعضى از قراآت نيز وجود دارد).
بازشناسى همزه وصل و قطع‌ باب همزه وصل و قطع از ابواب مهم در علم تجويد است كه قاريان قرآن بخصوص مربيان علم تجويد لازم است به مقدار كافى از آن مطّلع باشند.
١- همزه وصل‌ در زبان عربى كلماتى يافت مى‌شود كه با سكون و يا تشديد آغاز مى‌شوند و اصطلاحاً ابتدا به ساكن ناميده مى‌شوند. چون تلفظ چنين كلماتى مشكل و يا غير ممكن است. براى سهولت و امكان تلفظ آنها از الف متحركى به نام همزه وصل كمك گرفته مى‌شود و علامت آن حرف صاد كوچكى «ص» است كه روى همزه وصل قرار مى‌گيرد تا از همزه قطع بازشناخته شود.
تعريف: در تعريف آن گفته‌اند: «وَ امَّا هَمْزَةُ الْوَصْلِ فَهِىَ الَّتِى تَثْبُتُ لَفْظاً فِى ابْتِدَاءِ الْكَلامِ وَ تَسْقُطُ فِى اثْنَائِهِ» «١» همزه‌اى است كه ابتداى كلام خوانده مى‌شود امّا دراثنا و درج كلام، ساقط مى‌شود.