پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٥٦
٣- تأثير در قلبها: تلاوت قرآن به صورت آهسته و شمرده سبب تأثير در قلبها مىشود. ازاين تأثير قارى و استماع كننده بهرهمند مىشوند. هنگام تلاوت ترتيل، قارى فرصت دارد تا مفاهيم آيات را به قلب خويش القا كند و بر اثر تكرار القاها قلب و روح او تأثير مىپذيرد. همين موضوع براى شنونده تلاوت ترتيل نيز وجود دارد، زيرا فرصت تفكّر و انديشيدن آيات را پيدا مىكند، در نتيجه مفاهيم و پيامهاى آيات در سراسر وجودش پرتو افكن شده، موجب تنبه و تأثيرپذيرى روح و روانش مىگردد.
«اسْتِعاذَه» در اين دروس بحث از استعاذه در راستاى علم قرائات و تجويد قرآن است، هر چند كه در علوم بسيارى مانند فقه، اصول فقه، تفسير و حديث دامنه آن را مىبينيم. البته هر يك ازاين علوم به فراخور حال موضوع خود به آن پرداختهاند. محور اصلى بحث در اين اوراق بررسى نظرات پيشوايان قرائت (به ويژه قرائت عاصم به روايت حفص) در اين زمينه است، ولى به جهت پيوستگى مطالب اشاراتى به ابعاد ديگر اين بحث نيز خواهد شد.
معناى استعاذه: استعاذه در لغت «پناه خواستن «١» و پناه بردن» است. مرحوم امينالاسلام طبرسى در زمينه معناى استعاذه مىنويسد:
«استعاذه اين است كه مقام پايينتر از مقام بالاتر بخواهد كه در برابر دشمن او را پناه دهد و از او دفاع كند؛ در ضمن، استعاذه با اظهار خضوع و مذلّت همراه است. مقصود اين است كه در وقت قرائت قرآن بايد از وسوسههاى شيطان به خدا پناه بَرَد، تا از لغزش و اشتباه مصون باشد». «٢» الفاظ استعاذه الفاظى كه براى استعاذه در كتابهاى علوم قرآنى، علم قراآت ذكر شده متفاوت است كه