پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٥٢
تفاوت «تحقيق» و «حدر»: اين دو قرائت سه تفاوت اساسى با يكديگر دارند:
الف- روش حدر براى سريع خواندن قرآن مناسب است، در حالى كه روش تحقيق، خواندن قرآن همراه با طمأنينه و آرامش است.
ب- هدف از قرائت حدر، به دست آوردن حسنات و ثواب بيشتر با خواندن آيات بيشتر است؛ امّا هدف از قرائت تحقيق، تعليم و آموزش است.
ج- در روش حدر بايد مراقب اجراى قواعد تجويدى بود و آنها را به صورت ناقص به جا نياورد، ولى در قرائت تحقيق، قارى قرآن در به كار بستن قواعد نبايد افراط كند.
٣- «تدوير» تدوير در لغت به معنى «گرد و مدوّر گردانيدن چيزى» آمده است. و در اصطلاح عبارت از قرائتى بين تحقيق و حدر است «١»، به اين صورت كه كلام خدا با به كارگيرى الحان عرب و آواهاى آن، نيكو قرائت مى شود. البته زيباگردانيدن (تحسين) لفظ و صدا به اندازه استطاعت و توانايى است. «٢» تلاوت قرآن به روش تدوير، روش بسيارى از پيشوايان قرائت بوده است. آنان كه قائل به مدّدادن مدّ منفصل هستند ولى آن را به حدّ اشباع و طول نمىرسانند. قاريانى نظير ابن عامر، كسايى و ديگران به اين روش قرآن خواندهاند. و همه پيشوايان قرائت، اين روش قراءتى را مطلوب و صحيح انگاشتهاند.
نّكتهها:
١- برخى از پژوهشگران و بزرگان علم قرائات، محور تفاوت قرائتهاى تحقيق، تدوير و حدر را در مراتب مدها دانستهاند. «٣» به عبارتى ديگر اگر روش برگزيده «حمزه كوفى» قرائت