پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٥٠
توصيه ابنجزرى به نوآموزانتجويد و قاريانىكه به اين روش قرائت مىكنند، چنيناست:
هنگام قرائتِ تحقيق، نبايد نوآموزان از موازين تجويدى تجاوز نموده و افراط كنند؛ به اين معنا كه حروف ساكن را تحريك ننمايند، يا از حركتها، حروف توليد نشود. از تكرير بيش از اندازه حرف «راء» بپرهيزيد و مبالغه در غنّه حرف نون و غير آن نشود. وى در ادامه مىنويسد:
«قرائت تحقيق نوعى از روش ترتيل است. روش حمزه كوفى در قراءت، تحقيق بوده، چنان چه قراءت ورش (غيراز طريقى كهاز «اصبهانى» نقل شدهاست)، بهتحقيق بودهاست.» «١» ٢- «حَدْرْ» اين واژه مصدراست. ماضى ومضارع آن حَدَرَ، يَحْدُرُ و از ابواب ثلاثىمجرد مىباشد.
برخى آن را «تحدير» نيز ناميدهاند. معناى لغوى آن «سرعت پيدا كردن و در سراشيبى قرارگرفتن» است.
تعريف اصطلاحى «حدر»: سريع خواندن قرآن و تخفيف قواعد آن؛ مانند به قصر خواندن مدها و ساكن كردن حروف متحرك «٢»، اختلاس و ربودن مقدارى از حركت حروف، تخفيف همزهها و خواندن آن به تسهيل و يا ابدال و امثال اينها.
«حدر» روش قرائتى قاريانى مانند ابن كثير، ابوجعفر (يكى از قرّاء عشره) و ساير قاريانى بوده است كه مدّ منفصل را به قصر خواندهاند، مانند: ابوعمرو، يعقوب (يكى از قرّاء عشره)، قالون (راوى قراءت نافع) و ديگران.
تذكّر: رعايت اين موارد در قرائت «حدر» ضرورى است:
الف- رعايت دقيق مخارج حروف و آوردن صفات آنها ب- اظهار تشديدها و آوردن كامل غنّهها ج- به كار بستن قواعد مربوط به اظهار، ادغام، قلب واخفاء