نظر مفسران و فقهاى شيعه: قبل از ارائه ديدگاه فقهاى شيعه در باب رعايت قواعد علم تجويد در نماز لازم است راجع به معناى واژه ترتيل- كه در ارتباط تنگاتنگ با اين مبحث است- باختصار سخن گوييم.
خداوند بزرگ در قرآن كريم، به رسول گرامى خود مى‌فرمايد: «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتيلًا»، لغت‌شناسان، مفسران و فقهاى بزرگوار در معناى اين آيه و كلمه ترتيل، مباحث گسترده‌اى را مطرح كرده‌اند كه ما به مقدار ضرورت، مسأله را تبيين مى‌كنيم.
معناى ترتيل: جوهرى در صحاح خود مى‌نويسد: «ترتيل در قراءت به معناى آهسته و آشكار قراءت كردن و تبيين حروف و كلمات بدون تجاوز از حدّ آن است.» «١» مجاهد مى‌گويد: «ترتيل عبارت است از با تأنى خواندن و ظاهر كردن حروف و كلمات در حين قراءت» «٢» شخصى به نام عبداللَّه‌بن سليمان از امام‌صادق (ع) در معناى‌آيه «وَرَتِّلِ الْقُرْانَ تَرْتِيلًا» مى‌پرسد، امام از قول امير مؤمنان (ع) نقل مى‌كند كه:
«بَيِّنْهُ تِبْيَاناً، وَ لا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعْرِ، وَ لا تَنْثُرْهُ نَثْرَ الرَّمْل، وَ لكِنْ افْزَعُوا قُلُوبَكُمُ الْقَاسِيَةَ وَ لا يَكُنْ هَمُّ احَدِكُمْ اخِرَ السُّورَةِ» «٣» يعنى آن را خوب بيان كن و همانند شعر آن را با شتاب مخوان، و هنگام خواندن مانند ريگ آن را پراكنده مساز، ولى دلهاى سخت خود را به وسيله آن به بيم و هراس افكنيد و همّت شما اين نباشد كه سوره را به آخر رسانيد.
در روايتى ديگر از امام على (ع)، ترتيل چنين معنا شده است: «حِفْظُ الْوُقُوفِ وَ ادَاءُ الْحُرُوفِ»، «٤» يعنى حفظ محل وقفهاى قرآن و تلفظ صحيح حروف.