پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٣٨
آموزش تجويد عملى: و آن عبارت است از روش اصلاح قراءت و اتقان آن كه با اعطاى حق هر حرفى از حيث مخرج و صفات آن حاصل مىشود.
براى وصول به چنين قراءتى، قارى قرآن بايد حروف را از مخارج مخصوص آن ادا نمايد تا از حروف متقاربش بازشناخته شود و با رعايتدقيق صفات، از حروف متجانس آن نيز متمايز گردد.
هر گاه قارى قرآن توانست هر يك از حروف را با توجه به مخارج و صفاتش (به طور جداگانه) آنگونه كه صحيح است ادا نمايد، از آن پس نوبت اداى حروف در حالت تركيبى آن (قرار گرفتن حروف در كنار يكديگر در كلمات) مىرسد. چه بسا افرادى حروف را به صورت منفرد از نظر مخارج و صفات، صحيح ادا كنند ولى به هنگام قرارگرفتن همان حروف در كنار يكديگر از تلفظ صحيح آنها عاجز باشند. به طور مثال: قادر به اداى صحيح حرفى كه در كنار يكى از حروف متجانس يا متقارب خود قرار گيرد نيستند. يا از تلفظ درست حروف قوى در كنار حروف ضعيف، يا حروف مفخم در كنار حروف مرقّق عاجزند؛ زيرا هميشه حروف قوى بر ضعيف و حروف مُفَخَّمْ بر مُرَقَّقْ غلبه دارند. از اينجاست كه اگر قارى در اين كار رياضت و تمرين زياد نكرده باشد نمىتواند حروف را در چنين كلماتى به صورت صحيح و متمايز از يكديگر ادا نمايد.
قاريان ماهر قرآن كريم كسانى هستند كه اولًا: آشنا به ضوابط تجويد باشند، ثانياً: در بكارگيرى آنها هنگام قراءت، در نهايت اتقان، زيبايى و صحّت، اقدام نمايند. «١» نحوه فراگيرى تجويدعملى: بهاعتقاد ابنجزرى، «براى رسيدن به نهايتاتقان و تجويد، راهى جز تمريندادن زبان و تكرار لفظى كه از دهان استاد گرفته مىشود وجود ندارد.» «٢» و يا ابو عَمْرودانى، مىگويد: «تجويد جز ازطريق رياضت قارى و تمرين فك آموختهنمىشود.» «٣» بايد دانست كه فراگيرى تجويد عملى از روى كتاب، هر چند هم واضح و خوب تدوين