پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٣٤
تشديد و غير اينهاست». «١» بر اين اساس در علم قراآت، بحث از الفاظ و صورتهاى مختلف تلفظ آن است، بدين معنا كه به وسيله اين علم، صورتها و وجوه گوناگون تلفظ بعضى از الفاظ قرآن را- كه در نحوه ادا و تلفظ آن بين قرّاء مختلف، اختلاف نظر وجود دارد- به دست مىآوريم.
قارى و يا مربّى و استاد قرآن، در صورت تمايل، مىتواند مبانى و نحوه قراءت هفت قارى مشهور «قُرّاءِ سَبْعَه» را فرا گيرد.
قواعد و ضوابط علم قراآت دانشمندان علم قراآت براى بازشناسى قراءتها و تفكيك آنها از يكديگر و پيداكردن نقاط اشتراك و افتراق آنها، دو دسته قاعده وضع كردهاند: الف- اصول «اصولُ القاري» ب- فروع (فَرْشُ الْحُروف)
الف- اصول: جمع اصل، و آن عبارت از قاعدهاى كلّى است كه از قواعد جزئى زير مجموعه خود استنتاج شده و بر آن جزئيات منطبق است. با توجه به اين تعريف، قواعد كلّى قراءت هر يك از قرّاء سبعه را اصول آن قارى ناميدهاند، چرا كه تحت ضابطهاى مشخّص به صورت قواعدى كلّى درآمده است.
به عنوان مثال، قاعده «نقل و حذف» در قراءت نافع به روايت وَرْشْ يكى از اصول قراءت وى مىباشد و قاعده «اشْمامِ خَلْطِ حرف به حرف» نيز اصلى از اصول قراءت حمزه و ... است.
ب- فروع (فرش الحروف): در اصطلاح علم قراآت، به فروع، «فرش الحروف» هم اطلاق مىشود. فرش به معناى نشر و بسط است و كلمه حروف، جمع «حرف» بوده و در اينجا معناى قراءت مىدهد، پس وقتى گفته مىشود: «حَرفُ عاصم، حرفُ حمزه، حرفُ نافع» در اصطلاح يعنى قراءت عاصم، قراءت حمزه و «٢» مراد از فروع يا فرش الحروف، احكام و قواعد خاصى است كه موارد آن در قراءت هر قارى به صورت كلّى جارى نيست بلكه اختصاص به موارد جزئى و استثنايى دارد. به عبارت