فصل دوّم: علم قراآت، علم تجويد و رابطه آنها در بررسى‌مسائل و موضوعات مربوط به ضوابط قراءت وتلاوت قرآن‌كريم با دو علم مواجه هستيم: علم قراآت و علم تجويد. يكى متكفل كيفيت اداء كلمات‌قرآن و اختلاف آنهاست و ديگرى عهده‌دار صحت اداء آن الفاظ [يعنى حروف كلمات‌] از نظر رعايت مخارج و صفات مى‌باشد. اما گاهى ملاحظه مى‌شود كه موضوعات اين دو علم با يكديگر تداخل مى‌كند، از اين رو لازم است فرق بين دو علم مذكور، براى قاريان به صورت آشكار تبيين شود كه آيا علم قراآت و علم تجويد از نظر تعريف يا موضوع يكى هستند يا خير؟ اگر يكى نيستند، نقاط اشتراك و افتراق آنها كدام است؟
بدين منظور ابتدا توجه خوانندگان محترم را به تعريف «علم قراآت» از ديدگاه بعضى از بزرگان اين علم جلب مى‌كنيم.
تعريف علم قراآت‌ حافظ ابو الخير محمّد بن محمّد دمشقى مشهور به «ابن جَزَرى» از پيشوايان بزرگ علم قراءت در اين مورد چنين مى‌نويسد: علم قراآت، علم به كيفيت اداى كلمات قرآن و اختلاف كيفيت اداى آنهاست، در حالى كه آن اختلاف به ناقل و راوى آن نسبت داده‌مى‌شود.
بنابر اين در علم قراآت، بحث و بررسى درباره كيفيت اداى كلمات قرآن و به تعبير ديگر بحث در صورتهاى لفظى كلمات و الفاظ قرآن است.
كما اينكه «زَرْكَشى» از عالمان علوم قرآنى مى‌گويد:
«قراآت عبارت از اختلاف الفاظ وحى در حروف و كيفيت آنها، از نظر تخفيف و