پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٢٢٩
آيات يكم تا پنجم در صدد بيان شأن مقام نبوّت و حفظ آداب حضور و گفتگو با او مىباشد.
ج- وقف «حَسَن» وقف حسن وقف بر موضعى را گويند كه كلام در محلّ وقف، كلام مفيدى است و داراى معنا و مفهوم مىباشد. لذا وقف بر آن بلامانع است. امّا ابتدا از مابعد آن پسنديده نيست؛ چون جمله بعدى از نظر لفظ و معنا به جمله ماقبل خود وابسته است.
پس از تعريف وقف حَسَن و بيان حكم كلّى آن بايد گفت: برخى از بزرگان و پيشوايان قراءت، در مورد حكم وقف حَسَن، به تفصيل قايل شدهاند و براى آن دو گونه حكم بيان كردهاند:
١- حكم وقف حسن در وسط آيات: اگر محل وقف حسن در وسط آيه باشد حكم آن همان حكم كلّى است؛ يعنى وقف، مانعى ندارد ولى ابتدا از مابعد صحيح نيست و قارى قرآن از محل مناسبى قبل از موضع وقف بايد شروع به قراءت كند، مانند وقف بر «بِسْمِاللَّه» از ذكر بسمله (بسم اللّه الرحمن الرحيم)، كه وقف بلامانع است؛ ولى ابتدا از «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» صحيح نيست چون صفت براى (اللّه) است، و بايد مجدداً از (بسم اللّه) شروع به قراءت كرد.
همچنين در صورت وقف بر «الْحَمْدُ لِلَّهِ» ابتدا از «رَبِّ الْعَالَمِينَ» جايز نيست، زيرا صفت براى (اللّه) است وبايد از (الحمدللّه) ابتدا نمود.
٢- حكم وقف حَسَن در پايان آيات: اين جا نيز حكم اوّليّه، همان حكم كلّى است:
وقف، مانعى ندارد ولى ابتدا از مابعد جايز نيست. مانند وقف بر آخر اين آيات در سوره «حمد»:
الْحَمْدُلِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ. الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ. اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ.
در مورد اوّل، در صورت وقف بر «الْعَالَمِين»، ابتدا از «الرَّحْمَنِ الرَّحِيم» جايز نيست.
براى اينكه صفت براى (اللّه) مىباشد و ابتدا از صفت بدون موصوف صحيح نيست. همچنين وقف بر «اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيم» وقف حسن است؛ ولى ابتدا از «صِرَاطَ الَّذِينَ انْعَمْتَ