پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٢٢٨
حكم وقف كافى: وقف در محل وقفِ كافى، الزامى و حتمى نيست، بلكه جايز است آن را به جمله بعدى وصل كرد؛ زيرا بين محلّ وقف و جمله بعد از آن ارتباط معنوى وجود دارد.
گر چه به اعتبار سياق كلام و جمله، وقف بر آن بهتر از وصل است. اضافه بر اين، در لفظ نيز بين دو جمله ارتباط و تعلّقى وجود ندارد.
مثال براى وقف كافى: آيه ٤ سوره حجرات:
«انَّ الَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِنْ وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ اكْثَرُهُمْ لَايَعْقِلُونَ» يعنى: [ولى] كسانى كه تو را از پشت حجرهها بلند صدا مىزنند، بيشترشان نمىفهمند.
آيات يكم تا پنجم سوره حجرات، آداب شرفياب شدن و تكلّم در محضر رسول گرامى خدا را به مسلمانان تعليم مىدهد. آيه اوّل و دوّم فرمان مىدهد، هنگام صحبت با رسول خدا (ص) صداى خود را بلندتر از صداى او قرار ندهيد. آيه بعدى مىفرمايد: آنان كه نزد مقام رسالت با صداى آهسته و آرام صحبت مىكنند، كسانى هستند كه در آزمون تقوا پيروز گشتهاند. آيه چهارم [مورد بحث ما]، بيان مىكند افرادى كه از پشت خانه پيامبر او را با صداى بلند طلب مىكنند، اكثراً مردمى نابخرد هستند.
اين آيه از نظر لفظى و قواعد دستورى جملهاى كامل بوده و ربطى با جمله بعدى خود ندارد، جمله بعدى چنين است:
«وَ لَوْ انَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ الَيْهِمْ لَكَانَ خَيْراً لَهُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ» «١» اگر آنها صبر مىكردند تا خود به سراغشان آيى، براى آنها بهتر بود، و خداوند آمرزنده و رحيم است.
اين آيه نيز از نظر لفظى و قواعد دستورى كامل بوده و ربطى به آيه قبلى ندارد؛ زيرا جمله مستأنفه (جديدى) است. ولى از جهت معنا با آيه چهارم ارتباط دارد، چون- همان گونه كه ذكر شد-