پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٢١٩
قراءت كه «تحقيق»، «حَدْر» و يا «توسط» باشد فرق مىكند. «١» مطلب مهم در اين نوشتار، تعيين مقدار سكت در قراءت حفص از عاصم كوفى است.
شاطبى در اين زمينه گفته است: سكت او (حفص) كمتر از قطع (وقف) است. «٢» قطع: معنى لغوى آن، «قطع پژوهشى در علم تجويد ٢٣٠ ج - وقف«حسن» ص : ٢٢٩ و بريدن» و در اصطلاح به معنى قطع كردن قراءت است.
به عبارت ديگر روى گردانى از قراءت قرآن و به كار ديگرى پرداختن مىباشد؛ يعنى، همان حالتى كه بعد از آن براى قراءت مجدّد بايد با استعاذه شروع كرد. قطع معمولًا در پايان آيات مىباشد، زيرا پايان آيات محلهاى توقف قراءت است.
ابتداء: ابتدا در لغت به معنى «شروع كردن» است و در اين جا ضد «وقف» مىباشد، يعنى شروع قراءت از جاى مناسب.
كيفيت وقف بر آخر كلمات درباره چگونگى وقف بر آخر كلمات عربى، وجوه زيادى ذكر شده است؛ از ميان اين وجوه، پيشوايان قراءت (قرّاء سبعه) نُه وجه و روش را انتخاب كردهاند:
سكون، ابدال، رَوْم، اشْمام، نَقْل، ادغام، حذف، اثبات و الحاق.
در قراءت عاصم كوفى، غالباً با چهار روش «سكون»، «ابدال»، «روم» و «اشمام» بر آخر كلمات وقف شده است كه در اين جا تنها به شرح اين چهار روش اكتفا مىكنيم.
١- وقف «اسكان» وقف سكون يا اسكان به معنى ساكن كردن آخرين حرف كلمه در هنگام وقف است، مانند وقف بر كلمات: «ذلِكْ، هُوَاللَّهْ، عَظِيمْ، يَعْلَمُونْ» كه به سكون خوانده مىشود.
در وقف بر كلمات متحرك، وقف با علامت سكون، اصل است؛ زيرا وقف ضد ابتداست و از آن جا كه حركت اختصاص به ابتدا دارد، سكون نيز اختصاص به وقف دارد. وقف به