زمينه نوشته شد و رفته رفته به صورت علمى مستقل در ميان علوم قرآنى نمايان شد.
الهام بخش مؤلّفانِ كتب وقف و ابتدا، سخنى است كه از امير مؤمنان على (ع) در زمينه تفسير آيه «وَ رَتِّلِ الْقُرانَ تَرْتِيلًا» «١» در كتب روايى و تفسيرى اهل سنت آمده است. حضرت در توضيح اين آيه كريمه فرمودند: «التَّرْتِيلُ مَعْرِفَةُ الْوُقُوفِ وَ تَجْوِيدُ الْحُرُوفِ». «٢» از پرتو گفتار امام على (ع) به دست مى‌آيد كه شمرده خواندن و به همراه آن فهميدن معناى آيات و تدبّر در معانى قرآن، در گرو شناخت محل وقفهاى قرآن و اداى نيكوى حروف است. پس نيمى از ترتيل قرآن به معرفت و شناخت محل وقفهاى قرآن بازگشت دارد. در توضيح كلام امام شايد بتوان گفت: اگر بخواهيم قرآن را آن گونه كه نازل شده بخوانيم، لازم است دو مسأله را مدّ نظر داشته باشيم: نيكو اداكردن حروف و شناخت محل وقفهاى قرآن.
زيرا هر دوى اينها در قراءت صحيح قرآن، دخالت دارد.
چنانچه حروف به طور بايسته و با رعايت مخارج و صفات تلفظ نشود، تركيب كلمه دچار اشكال مى‌شود و معناى آن تغيير مى‌يابد، در نتيجه معانى آيات دستخوش دگرگونى مى‌گردد. همچنين اگر در جاهايى كه براى وقف كردن مناسب نيست وقف كنيم، مفهوم و معانى آيات تغيير مى‌يابد و ممكن است وقف نامناسب، سبب معناى فاسدى شود كه دور از شأن كلام خداوند باشد. از طرف ديگر وقف مناسب، سبب بيدارى شنونده و تدبّر در آيات الهى مى‌شود. ابتدا و شروع مناسب يا نامناسب نيز داراى همين نتايج است.
از اين رو رعايت وقف و ابتداى صحيح در هنگام قراءت، موجب در امان ماندنِ تلاوت از خطا در مفاهيم مى‌شود.
با اين مقدمات، به دست مى‌آيد كه دانستن باب وقف و ابتدا همتراز با اداى نيكوى حروف و كلمات قرآن است، به همين جهت ضرورت دارد قاريان قرآن همان قدر كه به اداى صحيح حروف توجه دارند، به فراگيرى اين علم (معرفة الوقوف) نيز اهتمام داشته باشند.
استاد محمود خليل حصرى در اين زمينه مى‌نويسد: