پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ١٦٠
نكند، مثلًا (عَلَيْك) به شكل (عَلِيْك) خوانده شود. اگر مراقب اجراى صحيح صفت لين باشيم، اين حالت پيش نمىآيد.
دكتر «تمام حسان» فتحه مايل به ضمّه را با واژه «رفعة» يعنى ارتفاع يافتن، و فتحه مايل به كسره را با اصطلاح «خفضه» پايين آمدن، معرفى كرده است. او اظهار مىكند كه اين نوع تلفظ از واو و ياء ساكن ماقبل مفتوح، مربوط به افراد عوام است و در لغت فصيح عرب، جايگاهى ندارد. «١» آواشناسى و «لين» تعريف «لين» در آواشناسى: زبان شناسان به دنبال بررسىهاى جديد، آواها را به دو دسته اصلى تقسيم كردهاند. دسته اول را «consonants» و دسته دوّم را «vowels» ناميدهاند كه شايد بتوان دسته اوّل را «صامت» (حرف) و دسته دوّم را آواهاى «لين» (مصوّت) ناميد.
اساس اين تقسيمبندى ماهيت آوايى هر دسته است. هنگام تلفظ آواى لين، نَفَس از ششها دفع شده و از حنجره مىگذرد، سپس وارد حلق و دهان مىشود و در طى اين مسير هيچ مانعى در راه آنها وجود ندارد. اما در تلفظ حروف صامت، هوا در قسمتى از مجرا يا كاملًا حبس شده و براى يك لحظه اجازه عبور نمىيابد و يا مجراى هوا تنگ مىشود كه نوعى صفير و سايش را ايجاد مىكند. به همين علت به هنگام تلفظ حروف (صامتها) صداى آنها وضوح كمترى نسبت به آواهاى لين (مصوتها) دارند.
بنابراين، اساس جدايى حروف و آواهاى لين، وضوح در شنيدن است و از نظر ماهيت، آواى لين واضحتر از حروف مىباشد.
تعداد آواهاى لين: در زبان عربى اصطلاح «آواهاى لين» همان نامى است كه قدما براى صداهاى زير وضع كردهاند:
«فتحه، كسره، ضمه، الف مدّى، ياء مدّى، واو مدّى» بقيه آواها، حروف (صامتها) هستند.