پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ١٥٣
صفات آنها و يا جنبههايى از بررسى آوايى آنها مدّ نظر باشند. «١» فصل چهارم: صفات حروف (٢) ذاتى غير متضاد در مباحثى كه گذشت، عنوان شد، كه صفات «ذاتى» دو بخش مىباشند: ذاتى متضاد و ذاتى غير متضاد.
حال كه صفات ذاتى متضاد به پايان رسيد، وارد مباحث صفاتى ذاتى غير متضاد مىشويم. گفته شد كه مبناى ما از صفات حروف، نظريات «ابن جزرى» در كتاب «النّشر» است. وى در آن جا، ده صفت مهم از صفات غيرمتضاد را ارائه نموده است كه به ترتيب، شرح آن در پى خواهد آمد.
تحليل اين صفت:
كلمه صفير در لغت «صوتى است كه براى حيوانات مىزنند». اما در اصطلاح علم تجويد:
صداى زايدى را گويند كه هنگام اداى سه حرف زاى، سين و صاد، شنيده مىشود». «٢» صداى زايد و صفير «صاد» به جهت داشتن «اطباق»، از دو حرف ديگر بيشتر است.
چنانچه صفير «زاى» به واسطه داشتن «جهر» بيش از حرف «سين» است.
١١- صفت «صفير» در كتابهاى قراءتى، سه آواى زاى، سين و صاد به حروف صفير مشهور مىباشند. چگونگى ايجاد صفتى به نام صفير در سه آواى بالا اين گونه است. هنگام توليد اين آواها، مجراى خروج صدا به شدّت تنگ مىشود، بدين سبب صفير بلندى شنيده