اين همان حبس موقّت صداست كه براى لحظه‌اى بسيار كوتاه در مخرج حرف حس مى‌شود. علت حبس صدا، چسبيدن و ايجاد بست محكم بين دو اندام است. وقتى بست يكباره باز مى‌شود صداى شديدى را مى‌شنويم كه اروپاييان اين صدا را «انفجارى» ناميده‌اند.
آواشناسى جديد چگونگى شدت و رخوت را چنين توضيح مى‌دهد: گوينده آواى داراى شدت، حبس موقّت صدا را كه به علت چسبيدن محكم دو اندام آواساز ايجاد مى‌شود، در مخرج آوا حس مى‌كند. هنگامى كه اين دو اندام يكباره از هم جدا مى‌شوند صدايى انفجارى شنيده مى‌شود كه آن را «شديد» مى‌نامند. امّا در آواهاى با صفت رخوت به رغم چسبيدن دو اندام، پست ايجاد شده محكم نمى‌باشد، بلكه بين آن دو، گذر و مجراى تنگى ايجاد مى‌شود كه هوا از آن جا نفوذ مى‌كند و اين نفوذ هوا همان چيزى است كه سيبويه آن را به (جارى شدن و جريان يافتن صدا در حروف رخوت) تعبير كرده است. و آواشناسان آنها را صداهاى «احتكاكى» يعنى سايشى مى‌نامند.
بنابراين آنچه را كه آواشناسى جديد از شدّت و رخوت آواها به دست داده است، سيبويه نيز به آن رسيده است.
يادآورى مهم: در ميان حروف «رخوت» آواشناسان حرف «ضاد» را داراى رخوت نمى‌دانند و آن را جزو حروف «شدت» مى‌شناسند، در بخش «مخارج حروف» در مورد محلّ توليد ضاد و صفات مربوط به آن به اندازه كافى بحث شد. در تكميل آن مطالب يادآور مى‌شويم كه قاريان بزرگوار بايد ضاد را بدون شدت و با صفت «رخوت» تلفظ كنند. البته رخوت ضاد نسبت به ساير آواهاى داراى رخوت، كمتر است.
براى تمرين عملى و استماع تلفظ صحيح «ضاد» مى‌توان از تلفظ اساتيدى مانند:
محمّد صدّيق مَنشاوى و عبدالفتاح شعشاعى استفاده كرد.
در مورد «واو و ياء» اگر از حروف حساب شوند (كه اجمالًا همين نظريه صحيح است)، داراى صفت رخوت مى‌باشند.
صفت «توسط» يا «متوسّط»: در ميان صفات دهگانه متضاد، صفات رخوت و شدّت داراى ويژگى خاصى است. يعنى بين دو صفت ذكر شده صفت سوّمى به نام «توسّط» نيز